📚 Baza Wiedzy — Metody Badawcze
⚗️ Fizykochemia
⚗️ Oznaczanie pH wody
Elektrochemiczne oznaczanie wartości pH wody i ścieków za pomocą elektrody szklanej. Podstawowy parametr jakości wody.
🫧 BZT5 — Biochemiczne Zapotrzebowanie Tlenowe
Oznaczanie ilości tlenu zużywanego przez mikroorganizmy do rozkładu materii organicznej w wodzie w ciągu 5 dni. Kluczowy wskaźnik zanieczysz…
🔬 Oznaczanie zawiesin ogólnych (TSS)
Grawimetryczne oznaczanie stężenia cząstek stałych zawieszonych w wodzie metodą filtracji próżniowej i suszenia. Podstawowy parametr oceny j…
🧪 ChZT — Chemiczne Zapotrzebowanie Tlenu
Oznaczanie chemicznego zapotrzebowania tlenu metodą zamkniętych probówek (kuwet) z dichromianem potasu. Kluczowy parametr oceny zanieczyszcz…
⚡ Przewodność elektryczna wody
Konduktometryczne oznaczanie przewodności elektrycznej wody i ścieków. Szybki i bezodczynnikowy parametr informujący o ogólnej mineralizacji…
💧 Mętność wody (turbidimetria)
Nefelometryczne oznaczanie mętności wody przy użyciu rozproszonego promieniowania podczerwonego pod kątem 90°. Podstawowy parametr jakości w…
🫧 Tlen rozpuszczony w wodzie
Elektrochemiczne oznaczanie stężenia tlenu rozpuszczonego w wodzie za pomocą sondy membranowej. Kluczowy parametr oceny stanu ekologicznego …
🔬 Azot amonowy w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie azotu amonowego (NH₄⁺) w wodzie metodą z salicylanem sodu i podchlorynem — reakcja indofenolowa. Kluczowy ws…
🔬 Azotany w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie azotanów (NO₃⁻) w wodzie metodą z kwasem sulfosalicylowym. Kluczowy parametr zanieczyszczenia wód azotanami …
🔬 Azotyny w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie azotynów (NO₂⁻) w wodzie metodą diazotowania z sulfanilamidem i NED. Wskaźnik niepełnej nitryfikacji i śwież…
🔬 Fosforany / Fosfor ogólny w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie ortofosforanów i fosforu ogólnego w wodzie metodą z molibdenianem amonu i kwasem askorbinowym (błękit molibd…
⚗️ Chlorki w wodzie
Miareczkowe oznaczanie chlorków w wodzie metodą Mohra — miareczkowanie azotanem srebra z chromianu potasu jako wskaźnikiem. Klasyczna metoda…
⚗️ Siarczany w wodzie
Grawimetryczne oznaczanie siarczanów (SO₄²⁻) w wodzie metodą strąceniową z chlorkiem baru. Klasyczna, referencyjna metoda wagowa o wysokiej …
⚗️ Fluorki w wodzie
Potencjometryczne oznaczanie stężenia jonów fluorkowych (F⁻) w wodzie za pomocą elektrody jonoselektywnej (ISE). Metoda referencyjna dla wod…
🔬 Żelazo ogólne w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie żelaza ogólnego w wodzie metodą z 1,10-fenantroliną. Pomiar absorbancji pomarańczowo-czerwonego kompleksu Fe…
🔬 Mangan w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie manganu w wodzie metodą z formaldoksymem. Pomiar absorbancji pomarańczowego kompleksu Mn-formaldoksym przy 4…
💧 Twardość ogólna wody
Kompleksometryczne oznaczanie twardości ogólnej wody (sumy Ca²⁺ i Mg²⁺) metodą miareczkowania z EDTA wobec czerni eriochromowej T przy pH 10…
⚗️ Zasadowość wody (alkaliczność)
Miareczkowe oznaczanie zasadowości ogólnej i cząstkowej wody przez miareczkowanie roztworem kwasu solnego do pH 8,3 i 4,5. Kluczowy parametr…
🧪 OWO / TOC — Ogólny węgiel organiczny
Oznaczanie ogólnego węgla organicznego (TOC/OWO) w wodzie metodą spalania katalitycznego w 680°C lub utleniania mokrego z detekcją CO₂ w det…
🔬 Azot Kjeldahla
Oznaczanie azotu Kjeldahla (TKN) w wodzie metodą mineralizacji z selenem, destylacji amoniakalnej i miareczkowania. Suma azotu organicznego …
⚗️ Wapń i magnez w wodzie
Oznaczanie wapnia i magnezu w wodzie metodą płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS) przy długościach fali 422,7 nm (Ca) i 28…
🔥 Sód i potas w wodzie
Oznaczanie sodu i potasu w wodzie metodą fotometrii płomieniowej (emisyjnej spektrometrii atomowej). Pomiar emisji Na przy 589 nm i K przy 7…
⚗️ Utlenialność (indeks nadmanganianowy)
Oznaczanie indeksu nadmanganianowego (utlenialności) wody przez utlenienie KMnO₄ w środowisku kwaśnym, z odwrotnym miareczkowaniem szczawian…
🔬 Metale ciężkie w wodzie — AAS
Oznaczanie metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd, Ni, Co) w wodzie metodą płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS). Podstawowa tech…
🔬 Metale w wodzie — ICP-OES
Wielopierwiastkowa analiza ponad 30 pierwiastków w wodzie techniką ICP-OES z plazmą argonową o temperaturze 6000–10000 K. Szybka, jednoczesn…
☠️ Rtęć w wodzie
Oznaczanie rtęci w wodzie metodą zimnych par (CV-AAS) — redukcja chemiczna Hg²⁺ do Hg⁰ i pomiar absorpcji w fazie gazowej. Czułość do 0,01 µ…
☠️ Arsen w wodzie
Oznaczanie arsenu w wodzie techniką generacji wodorków (HG-AAS) — redukcja As do arsanu (AsH₃) i pomiar absorpcji atomowej. Zakres 1–10 µg/L…
☠️ Cyjanki w wodzie
Oznaczanie cyjanków ogólnych i wolnych w wodzie po destylacji — metoda spektrofotometryczna z pirydyną i kwasem barbiturowym przy 578 nm.
🧪 Indeks fenolowy wody
Oznaczanie sumy lotnych fenoli w wodzie po destylacji — reakcja barwna z 4-aminoantypiryną w obecności heksacyjanożelazianu(III) potasu. Pom…
🧪 Detergenty anionowe w wodzie (MBAS)
Oznaczanie surfaktantów anionowych w wodzie jako substancje aktywne z błękitem metylenowym (MBAS). Ekstrakcja par jonowych do chloroformu, p…
🧪 WWA (PAH) w wodzie
Oznaczanie 15 wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w wodzie metodą HPLC z detekcją fluorescencyjną po ekstrakcji ciecz-ciecz. Czu…
⛽ Węglowodory ropopochodne w wodzie
Oznaczanie indeksu oleju mineralnego (C₁₀–C₄₀) w wodzie metodą ekstrakcji rozpuszczalnikiem, oczyszczania na Florisilu i chromatografii gazo…
💧 Chlor wolny i całkowity w wodzie
Oznaczanie chloru wolnego i całkowitego w wodzie metodą kolorymetryczną DPD — reakcja barwna z N,N-dietylo-1,4-fenylenodiaminą, pomiar przy …
🎨 Barwa wody
Oznaczanie barwy pozornej i rzeczywistej wody metodą wizualną i spektrofotometryczną w skali platynowo-kobaltowej (Pt-Co). Podstawowy parame…
🌡️ Sucha pozostałość / TDS
Oznaczanie suchej pozostałości (TDS) metodą grawimetryczną po suszeniu próbki w temperaturze 105°C do stałej masy. Podstawowy wskaźnik zawar…
☣️ Chrom VI w wodzie
Oznaczanie chromu sześciowartościowego Cr(VI) metodą spektrofotometryczną z 1,5-difenylokarbazydem. Kluczowe oznaczenie toksykologiczne — Cr…
⚛️ Ołów w wodzie — GF-AAS
Oznaczanie śladowych stężeń ołowiu w wodzie metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej z atomizacją elektrotermiczną w piecu grafitowym (GF-…
⚛️ Kadm w wodzie — GF-AAS
Oznaczanie śladowych stężeń kadmu w wodzie metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej z piecem grafitowym (GF-AAS). Granica wykrywalności rz…
🔬 Miedź w wodzie
Oznaczanie miedzi w wodzie metodą płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS) przy długości fali 324,8 nm. Szybka i wiarygodna m…
🔬 Nikiel w wodzie
Oznaczanie niklu w wodzie metodą płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS) przy długości fali 232,0 nm. Metoda referencyjna dl…
💎 Bor w wodzie
Oznaczanie boru rozpuszczonego w wodzie metodą spektrofotometryczną z azometyną-H przy 410 nm. Metoda szybka, czuła i ekonomiczna dla zakres…
🧪 Aluminium w wodzie
Oznaczanie aluminium w wodzie metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej (AAS) — płomieniowej lub z piecem grafitowym. Kontrola pozostałości…
🧬 THM / Trihalometany w wodzie
Oznaczanie trihalometanów (chloroform, bromodichlorometan, dibromochlorometan, bromoform) w wodzie metodą chromatografii gazowej z detekcją …
🔬 Azot ogólny w wodzie
Oznaczanie azotu ogólnego w wodzie po mineralizacji utleniającej nadsiarczynami. Suma azotu organicznego, amonowego, azotynowego i azotanowe…
👃 Zapach i smak wody
Sensoryczne oznaczanie progu wyczuwalności zapachu (TON) i smaku (TFN) wody metodą rozcieńczeń z oceną panelową. Parametr organoleptyczny wo…
🔬 Absorbancja UV przy 254 nm
Pomiar absorbancji wody przy długości fali 254 nm jako wskaźnik zawartości materii organicznej (związków aromatycznych i nienasyconych). Szy…
⚗️ Bromki i bromiany w wodzie
Oznaczanie bromianów (BrO₃⁻) i bromków (Br⁻) w wodzie pitnej metodą chromatografii jonowej z detekcją konduktometryczną. Bromiany to uboczny…
🔬 Selen w wodzie (ICP-OES)
Oznaczanie selenu w wodzie pitnej, powierzchniowej i ściekach metodą optycznej spektrometrii emisyjnej z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP-O…
🧪 Formaldehyd w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie formaldehydu w wodzie metodą acetyloacetonową (Hantzsha). Formaldehyd reaguje z acetyloacetonem i jonem amon…
🧪 Lotne związki organiczne (VOC) w wodzie
Oznaczanie lotnych związków organicznych (VOC) w wodzie pitnej i ściekach techniką purge-and-trap z detekcją GC-MS. Metoda pozwala na identy…
⛽ BTEX w wodzie (benzen, toluen, etylobenzen, ksyleny)
Oznaczanie benzenu, toluenu, etylobenzenu i ksylenów (BTEX) w wodzie techniką analizy fazy nadpowierzchniowej (headspace) z detekcją GC-MS l…
📊 Analiza jonów w wodzie — chromatografia jonowa (IC)
Jednoczesne oznaczanie anionów (Cl⁻, SO₄²⁻, NO₃⁻, F⁻, PO₄³⁻, Br⁻) i kationów (Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Mg²⁺, NH₄⁺, Li⁺, Sr²⁺, Ba²⁺) w wodzie metodą ch…
🌿 Chlorofil a w wodzie
Spektrofotometryczne oznaczanie chlorofilu a w wodach powierzchniowych po ekstrakcji acetonowej i filtracji. Kluczowy wskaźnik eutrofizacji …
⛽ Indeks oleju mineralnego w wodzie (GC-FID)
Oznaczanie indeksu oleju mineralnego (węglowodorów C10–C40) w wodach powierzchniowych i ściekach metodą ekstrakcji heksanem, oczyszczania na…
🧪 Substancje ekstrahujące się eterem naftowym
Wagowe oznaczanie substancji organicznych ekstrahujących się eterem naftowym ze ścieków i wód — tłuszcze, oleje, substancje ropopochodne. Kl…
🫧 Tlen rozpuszczony — metoda Winklera (jodometryczna)
Klasyczna metoda jodometryczna (Winklera) oznaczania tlenu rozpuszczonego w wodzie. Oparta na utlenieniu Mn(II) do Mn(IV) przez tlen, uwalni…
💧 Wilgotność — ogólna metoda Karl Fischer
Oznaczanie zawartości wody w próbkach chemicznych, farmaceutycznych, kosmetycznych i petrochemicznych metodą miareczkowania Karla Fischera (…
🔬 Analiza granulometryczna — dyfrakcja laserowa
Wyznaczanie rozkładu wielkości cząstek (0,1 µm – 3 mm) w proszkach, zawiesinach, emulsjach i aerozolach metodą dyfrakcji laserowej. Szybka, …
☢️ Fluorescencja rentgenowska (XRF)
Nieniszcząca analiza składu pierwiastkowego materiałów stałych i ciekłych od berylu (Be) do uranu (U) metodą fluorescencji rentgenowskiej. S…
⚗️ BZT5 w próbkach nierozcieńczonych — pomiar tlenu rozpuszczonego przed i po 5 dobach inkubacji w 20 °C (sonda tlenowa)
Dwie butelki (120 cm³, z doszlifowanym korkiem) napełnia się badaną wodą lewarkiem od dna, bez pęcherzyka powietrza; w jednej oznacza się tl…
⚗️ Aniony rozpuszczone w wodzie (Br⁻, Cl⁻, F⁻, NO₃⁻, NO₂⁻, PO₄³⁻, SO₄²⁻) — chromatografia jonowa z detekcją konduktometryczną
Przesączoną (0,45 µm) próbkę wstrzykuje się (pętla np. 20–25 µl) do chromatografu jonowego z kolumną anionowymiennną o małej pojemności i el…
⚗️ Azot amonowy w wodzie i ściekach — destylacja z tlenkiem magnezu do kwasu borowego i miareczkowanie kwasem solnym
Porcję próbki (25–250 ml wg spodziewanego stężenia) doprowadza się do pH 6,0–7,4, uzupełnia wodą bez amoniaku do ok. 350 ml, dodaje 0,25 g l…
⚗️ Wapń w wodzie — miareczkowanie kompleksometryczne EDTA przy pH 12–13 wobec wskaźnika HSN (kwas kalkonokarboksylowy)
Do 50,0 ml próbki dodaje się 2 ml NaOH 2 mol/l i ok. 0,2 g wskaźnika HSN, po czym natychmiast miareczkuje roztworem EDTA 10 mmol/l do zmiany…
⚗️ Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT-Cr) — utlenianie dichromianem potasu pod chłodnicą zwrotną (2 h, 148 °C) i miareczkowanie siarczanem żelaza(II) i amonu
10,0 ml próbki ogrzewa się 2 h pod chłodnicą zwrotną (148 ± 3 °C) z 5,00 ml dichromianu potasu 0,040 mol/l zawierającego siarczan rtęci(II) …
⚗️ Pierwiastki śladowe i główne w wodzie (Al, As, Cd, Cr, Cu, Ni, Pb, Sb, Se, U…) — spektrometria mas z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP-MS)
Roztwór pomiarowy wprowadza się (nebulizacja pneumatyczna) do plazmy argonowej o częstotliwości radiowej, gdzie następuje odparowanie, rozkł…
⚗️ Całkowita substancja rozpuszczona (TDS) w wodzie i eluatach — sączenie 0,45 µm, odparowanie i suszenie do stałej masy w (105 ± 5) °C
Próbkę sączy się przez filtr membranowy 0,45 µm, porcję przesączu (tak dobraną, by po odparowaniu zostało 20–1000 mg suchej masy) odparowuje…
⚗️ Chlorany(V), chlorki i chloryny (chlorany(III)) w wodzie mało zanieczyszczonej — chromatografia jonowa z detekcją konduktometryczną, UV lub amperometryczną
Chlorany, chlorki i chloryny rozdziela się na kolumnie anionowymiennej o małej pojemności z eluentem węglanowo-wodorowęglanowym (np. 0,0018 …
⚗️ Sód w wodzie — płomieniowa absorpcyjna spektrometria atomowa (589,0 nm) z chlorkiem cezu jako buforem jonizacyjnym
Do kolby 100 ml z 10 ml roztworu chlorku cezu (25 g CsCl/l w HCl) pipetuje się 2 ml próbki (sączonej przez 0,45 µm), uzupełnia wodą i zasysa…
⚗️ Surfaktanty anionowe w wodzie i ściekach — indeks błękitu metylenowego (MBAS): ekstrakcja chloroformem i pomiar absorbancji przy 650 nm
W lejku rozdzielczym 100 ml próbki (20–200 µg MBAS) alkalizuje się buforem pH 10 (10 ml), dodaje 5 ml obojętnego roztworu błękitu metylenowe…
⚗️ Rtęć w wodzie — mineralizacja bromem/chlorkiem bromu, redukcja chlorkiem cyny(II) i atomowa spektrometria fluorescencyjna zimnych par (CV-AFS)
Próbkę (15 ml HCl 120 g/kg i 2 ml odczynnika bromkowo-bromianowego na 100 ml) mineralizuje się chemicznie generowanym bromem i BrCl, nadmiar…
⚗️ Lotne związki organiczne w wodzie (BTEX, naftalen, chlorowane węglowodory) — wypłukiwanie gazem i wychwyt na adsorbencie (purge-and-trap), desorpcja termiczna, GC-MS
Ustaloną objętość próbki wypłukuje się helem lub azotem, lotne składniki zatrzymuje na pułapce adsorpcyjnej (np. Tenax, węglowej) lub w krio…
⚗️ Sucha pozostałość, pozostałość po prażeniu i strata przy prażeniu w wodzie i ściekach — metoda wagowa (105 °C / 550 °C)
Odmierzoną objętość próbki (np. 100 cm³) odparowuje się w zważonym krystalizatorze na łaźni wodnej, suszy w 105 °C do stałej masy (sucha poz…
⚗️ Tlen rozpuszczony w wodzie — czujnik optyczny (luminescencyjny, wygaszanie fluorescencji)
Sondę z nasadką zawierającą luminofor zanurza się w wodzie; impulsowe światło LED wzbudza luminofor, którego luminescencja jest wygaszana pr…
⚗️ Sód i potas w wodzie — emisyjna spektrometria płomieniowa (589,0 nm i 766,5 nm) z buforem cezowym
Do kolby 50 ml z 5 ml roztworu chlorku cezu dodaje się do 40 ml próbki (sączonej 0,45 µm), uzupełnia wodą i zasysa do płomienia fotometru pł…
⚗️ Insektycydy chloroorganiczne (HCH, DDT, aldryna, dieldryna…), PCB i chlorobenzeny w wodzie — ekstrakcja ciecz–ciecz heksanem i GC-ECD
Próbkę (ok. 1 l w brązowej butelce, pH 5–7,5) ekstrahuje się 30 ml heksanu (lub eteru naftowego, heptanu) przez wytrząsanie ≥ 10 min albo mi…
⚗️ Tlen rozpuszczony w wodzie — metoda jodometryczna Winklera (wodorotlenek manganu(II), jodek, miareczkowanie tiosiarczanem)
Do próbki w butelce Winklera (130–350 ml) dodaje się pod powierzchnię 1 ml siarczanu manganu(II) i 2 ml alkalicznego odczynnika jodkowo-azyd…
⚗️ Chrom(VI) i chrom ogólny w wodzie i ściekach — spektrofotometria z 1,5-difenylokarbazydem (540 nm)
Cr(VI) oznacza się bezpośrednio: do próbki zakwaszonej H₂SO₄ z dodatkiem H₃PO₄ (maskowanie żelaza) dodaje się 2,0 cm³ 0,5 % difenylokarbazyd…
⚗️ Cyjanki ogólne i wolne w wodzie — ciągła analiza przepływowa (CFA) z rozkładem UV, destylacją lub dyfuzją gazową i detekcją fotometryczną (chloramina T, kwas pirydyno-4-karboksylowy, kwas 1,3-dimetylobarbiturowy)
W układzie CFA cyjanki związane w kompleksach rozkłada się lampą UV-B (312–400 nm) przy pH 3,8, HCN oddziela się destylacją w linii (125 °C)…
⚗️ Azot azotynowy i azotanowy w wodzie — analiza przepływowa (CFA/FIA) z redukcją kadmową i reakcją Griessa (sulfanilamid, N-(1-naftylo)etylenodiamina, 520–560 nm)
Próbkę miesza się w strumieniu z buforem imidazolowym (pH 7,5) i przepuszcza przez reduktor kadmowy (kolumna z granulatem lub rurka kadmowa;…
⚗️ Indeks fenolowy w wodzie — analiza przepływowa (FIA/CFA) z 4-aminoantypiryną i nadtlenodisiarczanem potasu, ekstrakcja do chloroformu w linii (470–475 nm)
Próbkę wprowadza się do strumienia nośnego i miesza z roztworami 4-aminoantypiryny (w buforze pH ok. 10,3) i nadtlenodisiarczanu potasu; zwi…
🦠 Mikrobiologia
🦠 Wykrywanie Salmonella spp.
Klasyczna metoda hodowlana wykrywania Salmonelli w żywności i paszach. Czterostopniowy proces: wstępne namnożenie → selektywne namnożenie → …
🧫 Ogólna liczba drobnoustrojów 30°C (TVC)
Metoda płytkowa (pour plate) do oznaczania ogólnej liczby drobnoustrojów mezofilnych tlenowych i fakultatywnie beztlenowych w żywności. Wska…
🔴 Wykrywanie Listeria monocytogenes
Dwustopniowa metoda namnożenia selektywnego i posiewu na podłoża chromogenne do wykrywania Listeria monocytogenes w żywności. Kluczowe badan…
🦠 E. coli i bakterie grupy coli w wodzie
Oznaczanie ilościowe E. coli i bakterii grupy coli w wodzie metodą filtracji membranowej na podłożu chromogennym CCA. Podstawowy wskaźnik za…
🦠 Enterokoki kałowe w wodzie
Wykrywanie i oznaczanie ilościowe enterokoków jelitowych w wodzie metodą filtracji membranowej na podłożu Slanetza-Bartleya z potwierdzeniem…
🦠 Clostridium perfringens w wodzie
Oznaczanie ilościowe wegetatywnych komórek i przetrwalników Clostridium perfringens w wodzie metodą filtracji membranowej na podłożu TSC w w…
🧫 Pseudomonas aeruginosa w wodzie
Wykrywanie i oznaczanie ilościowe Pseudomonas aeruginosa w wodzie metodą filtracji membranowej na podłożu CN (cetrimide-nalidixic acid). Klu…
🔴 Legionella w wodzie
Wykrywanie i oznaczanie ilościowe bakterii z rodzaju Legionella w wodzie metodą hodowlaną na podłożu BCYE/GVPC z obróbką termiczną lub kwaso…
🧫 Ogólna liczba mikroorganizmów 22°C
Oznaczanie ogólnej liczby kolonii mikroorganizmów zdolnych do wzrostu w 22±2°C po 68±4 h metodą posiewu wgłębnego w agarze z ekstraktem droż…
🧫 Ogólna liczba mikroorganizmów 36°C
Oznaczanie ogólnej liczby kolonii mikroorganizmów zdolnych do wzrostu w 36±2°C po 44±4 h metodą posiewu wgłębnego w agarze z ekstraktem droż…
🦠 E. coli β-glukuronidazo-dodatnie w żywności
Oznaczanie liczby Escherichia coli β-glukuronidazo-dodatnich w żywności metodą posiewu zalewowego na agarze TBX w temperaturze 44°C. Kolonie…
🦠 Gronkowce koagulazo-dodatnie (S. aureus)
Oznaczanie liczby gronkowców koagulazo-dodatnich (Staphylococcus aureus) w żywności metodą posiewu powierzchniowego na agarze Baird-Parkera …
🧫 Bacillus cereus w żywności
Oznaczanie liczby domniemanego Bacillus cereus w żywności metodą posiewu powierzchniowego na agarze MYP (Mannitol-Egg Yolk-Polymyxin) w temp…
🍄 Drożdże i pleśnie w żywności
Oznaczanie liczby drożdży i pleśni w żywności metodą posiewu powierzchniowego na agarze DRBC (produkty o aw > 0,95) lub DG18 (produkty o aw …
🦠 Enterobacteriaceae w żywności
Oznaczanie liczby Enterobacteriaceae w żywności metodą posiewu zalewowego na agarze VRBG (Violet Red Bile Glucose) z nakładką, inkubacja 37°…
🔴 Campylobacter w żywności
Wykrywanie Campylobacter spp. w żywności i paszach metodą namnażania selektywnego w bulionie Boltona lub Prestona, izolacji na agarze mCCDA …
🦠 Clostridium perfringens w żywności
Oznaczanie liczby Clostridium perfringens w żywności metodą posiewu zalewowego na agarze TSC (Tryptose Sulfite Cycloserine) z inkubacją w wa…
🔴 Cronobacter spp. (mleko w proszku)
Wykrywanie Cronobacter spp. (dawniej Enterobacter sakazakii) w mleku w proszku i preparatach dla niemowląt metodą wstępnego namnażania w BPW…
🦠 Vibrio spp. w żywności
Wykrywanie potencjalnie enteropatogennych Vibrio spp. (V. parahaemolyticus, V. cholerae, V. vulnificus) w żywności metodą namnażania w ASPW …
🧬 STEC/VTEC — E. coli werotoksyczne
Wykrywanie E. coli wytwarzających toksynę Shiga (STEC/VTEC) w żywności metodą real-time PCR — detekcja genów wirulencji (stx1, stx2, eae) i …
🦠 E. coli i bakterie grupy coli w wodzie — metoda NPL z podłożem enzymatycznym (Colilert-18 / Quanti-Tray)
Do 100 ml wody dodaje się odwodnione podłoże Colilert-18 (technologia zdefiniowanych substratów ONPG/MUG), rozlewa do tacki Quanti-Tray lub …
🦠 E. coli w wodach powierzchniowych i ściekach — zminiaturyzowana metoda NPL na płytkach mikrotitracyjnych (MUG)
Rozcieńczenia próbki (1/2, 1/20, 1/200…) w specjalnym rozcieńczalniku z solą morską inokuluje się po 200 µl do studzienek 96-dołkowych płyte…
🦠 Przetrwalniki beztlenowców redukujących siarczyny (clostridia) w wodzie — filtracja membranowa
Próbkę wody ogrzewa się 15 min w (75 ± 5) °C w celu zabicia form wegetatywnych, filtruje przez membranę 0,2 µm, membranę zalewa agarem siarc…
🦠 Staphylococcus aureus w kosmetykach — wykrywanie po namnażaniu w bulionie z neutralizatorami i izolacji na agarze Baird-Parkera
Próbkę kosmetyku (≥ 1 g lub 1 ml) namnaża się w nieselektywnym bulionie z neutralizatorami (np. Eugon LT 100 z lecytyną, polisorbatem 80 i o…
🦠 Bakterie z grupy coli w żywności — metoda płytkowa (posiew wgłębny na agar VRBL)
Po 1 ml próbki lub rozcieńczeń posiewa się wgłębnie na dwie płytki, zalewa 15 ml agaru VRBL (44–47 °C), po zestaleniu nakłada 4 ml warstwy w…
🦠 Bakterie z grupy coli w żywności — wykrywanie i NPL w bulionie laurylowo-tryptozowym
Trzy probówki podwójnie stężonego i trzy pojedynczo stężonego bulionu laurylowo-tryptozowego (LST) z rurkami Durhama inokuluje się próbką i …
🦠 Przypuszczalne Escherichia coli w żywności — NPL (bulion laurylowy 37 °C → bulion EC 44 °C → indol)
Trzy probówki podwójnie i trzy pojedynczo stężonego bulionu laurylowego (oraz rozcieńczenia) inkubuje się do 48 h w 37 °C; probówki z gazem …
🦠 Listeria monocytogenes i Listeria spp. w żywności — oznaczanie liczby na agarze ALOA (Ottaviani-Agosti)
Po 0,1 ml (lub 1 ml na dużą płytkę dla niskich liczb) zawiesiny wyjściowej i rozcieńczeń posiewa się powierzchniowo na agar Listeria wg Otta…
🦠 Gronkowce koagulazo-dodatnie w żywności — metoda płytkowa na agarze z plazmą króliczą i fibrynogenem (RPFA)
1 ml próbki lub zawiesiny wyjściowej posiewa się wgłębnie i zalewa 18–20 ml agaru RPF; po inkubacji tlenowej w 34–38 °C przez 24 h ± 2 h (w …
🦠 Gronkowce koagulazo-dodatnie w żywności — wykrywanie i NPL małych liczb (bulion Giolittiego i Cantoniego)
Próbkę lub rozcieńczenia inokuluje się do zmodyfikowanego bulionu Giolittiego i Cantoniego z tellurynem potasu, inkubuje beztlenowo w 37 °C …
🦠 Drożdże i pleśnie w produktach o aw > 0,95 — posiew powierzchniowy na agar DRBC, 25 °C, 5 dni
Próbkę lub rozcieńczenia w 0,1 % wodzie peptonowej posiewa się powierzchniowo na agar z dichloranem, różem bengalskim i chloramfenikolem (DR…
🦠 Drożdże osmofilne i pleśnie kserofilne w produktach o aw ≤ 0,95 — posiew powierzchniowy na agar DG18, 25 °C, 5–7 dni
Próbkę lub rozcieńczenia (zalecany rozcieńczalnik z 20–35 % glicerolu lub glukozy, aby uniknąć szoku osmotycznego) posiewa się powierzchniow…
🦠 Campylobacter spp. w żywności — oznaczanie liczby na agarze mCCD w atmosferze mikroaerofilnej, 41,5 °C
0,1 ml zawiesiny wyjściowej (lub 1 ml na dużą płytkę dla niskich liczb) i rozcieńczeń posiewa się powierzchniowo na zmodyfikowany agar z węg…
🦠 Pobieranie próbek z powierzchni w zakładach spożywczych — płytki kontaktowe, wymazówki, gąbki i ściereczki
Techniki pobierania próbek z powierzchni środowiska łańcucha żywnościowego (płytki kontaktowe lub dipslide dla powierzchni płaskich, wymazów…
🦠 Komórki somatyczne w mleku surowym — liczniki fluoro-opto-elektroniczne (cytometria dyskowa lub przepływowa)
Próbkę mleka miesza się w aparacie z buforem i barwnikiem fluorescencyjnym wiążącym DNA jąder komórkowych; każda wybarwiona cząstka przechod…
🦠 Mezofilne bakterie fermentacji mlekowej w żywności — metoda płytkowa na agarze MRS (pH 5,7), 30 °C, 72 h
Po 1 ml próbki lub rozcieńczeń posiewa się wgłębnie na dwie płytki, zalewa ok. 15 ml agaru MRS o pH 5,7 (ok. 47 °C), inkubuje odwrócone płyt…
🦠 Enterobacteriaceae w żywności i paszach — wykrywanie z namnażaniem w BPW i izolacją na agarze VRBG
Próbkę (np. 10 g + 90 ml) namnaża się w zbuforowanej wodzie peptonowej 18 h ± 2 h w 37 °C (lub 30 °C), posiewa ezą na agar VRBG (37 °C, 24 h…
🦠 Escherichia coli w kosmetykach — wykrywanie po namnażaniu w bulionie Eugon LT 100 i izolacji na agarze MacConkeya
Próbkę kosmetyku (≥ 1 g lub 1 ml) namnaża się w nieselektywnym bulionie Eugon LT 100 z neutralizatorami, po czym izoluje E. coli na selektyw…
🦠 Mezofilne bakterie tlenowe w kosmetykach — liczenie kolonii na agarze SCDA/TSA (32,5 °C, 72 h) lub wykrywanie po namnażaniu
Zawiesinę wyjściową kosmetyku w rozcieńczalniku neutralizującym (np. SCDLP 20) posiewa się wgłębnie lub powierzchniowo na agar sojowo-kazein…
🦠 Candida albicans w kosmetykach — wykrywanie po namnażaniu w bulionie Eugon LT 100 i izolacji na agarze Sabourauda z chloramfenikolem
Próbkę kosmetyku (≥ 1 g lub 1 ml) namnaża się w nieselektywnym bulionie Eugon LT 100, izoluje drożdżaki na agarze Sabourauda z dekstrozą i c…
🦠 Pseudomonas aeruginosa w kosmetykach — wykrywanie po namnażaniu w bulionie Eugon LT 100 i izolacji na agarze cetrymidowym
Próbkę kosmetyku (≥ 1 g lub 1 ml) namnaża się w nieselektywnym bulionie Eugon LT 100, izoluje P. aeruginosa na selektywnym agarze cetrymidow…
🦠 Drożdże i pleśnie w kosmetykach — liczenie kolonii na agarze Sabourauda z chloramfenikolem (25 °C, 3–5 dni)
Zawiesinę wyjściową kosmetyku w rozcieńczalniku neutralizującym (SCDLP 20) posiewa się wgłębnie lub powierzchniowo na agar Sabourauda z deks…
🦠 Larwy włośni (Trichinella) w mięsie — metoda wytrawiania sztucznego z mieszadłem magnetycznym
Do 100 g rozdrobnionego mięsa (próbka zbiorcza) dodaje się 2 l płynu wytrawiającego (16 ml 25 % HCl + 10 g pepsyny 1:10 000 NF w wodzie 45 ±…
🦠 Pseudomonas aeruginosa w wodzie — metoda NPL z podłożem enzymatycznym (Pseudalert / Quanti-Tray)
Do 100 ml (lub 250 ml podzielonych na trzy porcje) wody dodaje się opakowanie odwodnionego podłoża Pseudalert (2,45 g), rozlewa do tacki Qua…
🦠 Salmonella spp. w wodzie — wykrywanie z przednamnażaniem w BPW, namnażaniem selektywnym (RVS, MKTTn) i posiewem na XLD
Próbkę wody (do 10 ml wprost, większe objętości — nawet 1000–5000 ml — przez filtr membranowy 0,45 µm) przednamnaża się w zbuforowanej wodzi…
🦠 Clostridium perfringens w żywności i paszach — posiew wgłębny z warstwą przykrywającą na agarze TSC (37 °C, 20 h, beztlenowo)
Po 1 ml próbki lub rozcieńczeń posiewa się wgłębnie w agarze tryptozowo-siarczynowo-cykloserynowym (TSC), przykrywa warstwą tego samego agar…
🦠 Przypuszczalne Pseudomonas spp. w mięsie i przetworach mięsnych — posiew powierzchniowy na agarze CFC (25 °C, 44 h)
Po 0,1 ml zawiesiny wyjściowej i rozcieńczeń dziesiętnych rozprowadza się głaszczką na agarze CFC (podłoże podstawowe z cefalotyną 50 µg/ml,…
🦠 Ogólna liczba drobnoustrojów w żywności i paszach — posiew powierzchniowy na agarze PCA w 30 °C (72 h)
Po 0,1 ml próbki ciekłej lub zawiesiny wyjściowej i rozcieńczeń dziesiętnych rozprowadza się po powierzchni agaru PCA, pozostawia ok. 15 min…
🦠 Enterokoki jelitowe w wodzie — metoda NPL z podłożem enzymatycznym (β-D-glukozydaza; Enterolert-DW / Quanti-Tray)
Do próbki wody dodaje się odwodnione podłoże ze wskaźnikowym substratem β-D-glukozydazy (Enterolert-DW), rozlewa do tacki Quanti-Tray, inkub…
🦠 STEC (E. coli wytwarzające toksynę Shiga) w żywności i paszach — namnażanie, real-time PCR genów stx/eae i serogrup, izolacja
Próbkę namnaża się w bulionie nieselektywnym (mTSB z nowobiocyną 16 mg/l, BPW lub mTSB z akryflawiną 12 mg/l dla mleka), ekstrahuje DNA i wy…
⛽ Petrochemia
🔥 Temperatura zapłonu metodą Pensky'ego-Martensa
Oznaczanie temperatury zapłonu produktów naftowych w zakresie 40–370°C metodą zamkniętego tygla Pensky'ego-Martensa. Kluczowy parametr bezpi…
💧 Lepkość kinematyczna
Oznaczanie lepkości kinematycznej produktów naftowych za pomocą szklanego wiskozymetru kapilarnego w temperaturze 40°C i 100°C. Podstawowy p…
⚖️ Gęstość paliw i olejów
Oznaczanie gęstości ropy naftowej i przetworów naftowych w zakresie 600–1100 kg/m³ za pomocą gęstościomierza oscylacyjnego z czujnikiem U-ru…
⛽ Zawartość siarki w paliwach
Oznaczanie zawartości siarki w paliwach samochodowych w zakresie 3–500 mg/kg metodą fluorescencji UV po spaleniu próbki w atmosferze bogatej…
💧 Zawartość wody metodą Karla Fischera
Oznaczanie zawartości wody w przetworach naftowych metodą kulometrycznego miareczkowania Karla Fischera w zakresie 0,003–0,100% (m/m).
🧪 Liczba kwasowa (TAN)
Oznaczanie liczby kwasowej (TAN) przetworów naftowych i środków smarowych metodą miareczkowania potencjometrycznego. Wynik wyrażony w mg KOH…
🔢 Indeks cetanowy oleju napędowego
Obliczanie indeksu cetanowego paliw ze średnich destylatów na podstawie gęstości w 15°C i temperatur odparowania 10%, 50% i 90% objętości.
🧫 Destylacja produktów naftowych
Oznaczanie składu frakcyjnego (krzywej destylacji) lekkich i średnich destylatów naftowych pod ciśnieniem atmosferycznym w zakresie temperat…
🌫️ Temperatura mętnienia (cloud point)
Oznaczanie temperatury mętnienia (cloud point) produktów naftowych — temperatury, w której zaczynają wytrącać się kryształki parafiny powodu…
❄️ Temperatura płynięcia (pour point)
Oznaczanie temperatury płynięcia (pour point) produktów naftowych — najniższej temperatury, w której produkt jest jeszcze zdolny do płynięci…
⛽ Korozja na płytce miedzianej
Ocena korozyjności produktów naftowych i paliw wobec miedzi poprzez zanurzenie wypolerowanej płytki miedzianej w próbce w podwyższonej tempe…
⛽ Zawartość popiołu w produktach naftowych
Grawimetryczne oznaczanie zawartości popiołu w produktach naftowych poprzez spalenie próbki i prażenie pozostałości w piecu muflowym w 775°C…
⛽ Pozostałość po koksowaniu (mikro)
Oznaczanie pozostałości węglowej po odparowaniu i pirolizie produktów naftowych w atmosferze azotu w 500°C. Wskaźnik tendencji do koksowania…
⛽ Stabilność oksydacyjna oleju napędowego
Ocena odporności oleju napędowego na utlenianie poprzez 16-godzinne barbotowanie tlenu w 95°C i oznaczanie ilości nierozpuszczalnych osadów.
⛽ Barwa produktów naftowych (skala ASTM)
Wizualne oznaczanie barwy produktów naftowych przez porównanie ze wzorcami szklanymi w skali ASTM (0,5–8,0). Szybka kontrola jakości i czyst…
⛽ Zawartość FAME w oleju napędowym
Oznaczanie zawartości estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME/biodiesel) w oleju napędowym metodą spektrometrii w podczerwieni przy 1745…
⛽ CFPP — Temperatura zablokowania zimnego filtra
Oznaczanie najniższej temperatury, w której olej napędowy przepływa przez znormalizowany filtr siatkowy 45 µm. Kluczowy parametr eksploatacj…
⛽ Liczba oktanowa badawcza (RON)
Oznaczanie liczby oktanowej badawczej (RON) benzyny na silniku CFR przez porównanie intensywności spalania stukowego z mieszankami paliw ref…
⛽ Liczba zasadowa (TBN)
Oznaczanie liczby zasadowej (TBN) olejów smarowych metodą miareczkowania potencjometrycznego kwasem nadchlorowym w lodowatym kwasie octowym.
⛽ Pienienie olejów
Ocena tendencji olejów smarowych do tworzenia piany i jej trwałości poprzez barbotowanie powietrza w kontrolowanych temperaturach (24°C i 93…
⛽ Zanieczyszczenie ogolne oleju napedowego
Oznaczanie zawartosci substancji nierozpuszczonych (zanieczyszczenia ogolnego) w oleju napedowym metoda filtracji grawitacyjnej przez membra…
⛽ Smarnosc paliw HFRR
Ocena wlasciwosci smarnych oleju napedowego za pomoca aparatu HFRR (High Frequency Reciprocating Rig) przez pomiar srednicy sladu zuzycia na…
⛽ Preznosc par benzyny (DVPE/RVP)
Oznaczanie preznosci par benzyny metoda Reida (RVP) lub automatyczna metoda DVPE. Kluczowy parametr lotnosci i bezpieczenstwa paliw.
⛽ Zawartosc zywic w benzynie
Oznaczanie zawartosci zywic obecnych (existent gum) w benzynie metoda odparowania strumieniem powietrza lub pary wodnej. Wskaznik stabilnosc…
⛽ Penetracja smarow plastycznych
Oznaczanie konsystencji (twardosci) smarow plastycznych metoda penetracji stozkowej. Pomiar glebokosci zanurzenia standardowego stozka pod w…
⛽ Temperatura kroplenia smarow
Oznaczanie temperatury, w ktorej smar plastyczny przechodzi ze stanu polstalego w cieklly i pierwsza kropla spada z kubka badawczego. Wskazn…
⛽ Popiol siarczanowy olejow
Oznaczanie zawartosci popiolu siarczanowego w olejach smarowych z dodatkami metaloorganicznymi. Miara zawartosci metali (Ca, Mg, Zn, Ba) w d…
⛽ Indeks lepkosci (VI) olejow
Obliczanie indeksu lepkosci (VI) olejow smarowych na podstawie zmierzonych wartosci lepkosci kinematycznej w 40°C i 100°C. Miara stabilnosci…
⛽ Wlasciwosci emulgowania olejow
Ocena zdolnosci oleju do oddzielania sie od wody (deemulgacja). Kluczowy parametr dla olejow turbinowych, hydraulicznych i obiegowych.
⛽ Gestosc areometrem (hydrometria)
Laboratoryjne oznaczanie gestosci ropy naftowej i ciekych przetworow naftowych metoda areometryczna (hydrometry) w temperaturze 15°C.
🔥 Wartość opałowa (ciepło spalania)
Oznaczanie ciepła spalania brutto i wartości opałowej netto paliw stałych, ciekłych i gazowych metodą spalania próbki w bombie kalorymetrycz…
⛽ Zawartość benzenu w benzynie
Oznaczanie zawartości benzenu w benzynie bezołowiowej metodą chromatografii gazowej z detektorem FID. Kluczowy parametr jakościowy i środowi…
💧 Zawartość wody metodą destylacyjną
Oznaczanie zawartości wody w produktach naftowych, asfaltach i smołach metodą destylacji azeotropowej z odbiornikiem Dean-Starka. Zakres 0–2…
❄️ Lepkość pozorna CCS (niskie temp.)
Oznaczanie lepkości pozornej olejów silnikowych w niskich temperaturach (od −5°C do −40°C) za pomocą symulatora rozruchu zimnego (Cold Crank…
🧪 Zawartość olefin w paliwach
Oznaczanie zawartości nienasyconych węglowodorów (olefin) w paliwach na podstawie liczby bromowej metodą miareczkowania elektrometrycznego. …
⚗️ Zawartość węglowodorów aromatycznych w oleju napędowym
Oznaczanie zawartości węglowodorów monoaromatycznych, diaromatycznych i poliaromatycznych w oleju napędowym i destylatach średnich metodą HP…
⚙️ Właściwości EP smarów — test 4 kulek
Oznaczanie właściwości przeciwzatarciowych (Extreme Pressure — EP) płynów smarowych metodą czterech kulek stalowych. Wyznaczanie wskaźnika o…
🔍 Klasa czystości cząstek w olejach hydraulicznych
Klasyfikacja poziomu zanieczyszczenia cząstkami stałymi w olejach hydraulicznych i smarowych za pomocą automatycznego laserowego licznika cz…
⚖️ Gęstość piknometrem
Oznaczanie gęstości ropy naftowej i produktów naftowych za pomocą piknometru kapilarnego lub bikapilarnego. Klasyczna metoda referencyjna o …
🧫 Zawartość wody — metoda destylacyjna z ksylenem
Oznaczanie zawartości wody (0–25% v/v) w produktach naftowych, smołach i materiałach bitumicznych metodą destylacji azeotropowej z ksylenem …
⛽ Penetracja asfaltu igłą
Konsystencja asfaltu jako głębokość wnikania znormalizowanej igły w 25 °C pod obciążeniem 100 g w 5 s, w 0,1 mm. Opis wg wydania 2015 (zastą…
⛽ Temperatura mięknienia asfaltu metodą Pierścień i Kula
Dwa krążki asfaltu w mosiężnych pierścieniach z kulkami stalowymi ogrzewane w łaźni 5 °C/min; temperatura, w której kulki opadną o 25 mm, to…
🔥 Popiół w paliwach stałych (węgiel, koks) — metoda wagowa 815 °C
Spalanie ok. 1 g próbki analitycznej w powietrzu z ustalonym narastaniem temperatury do 815 ± 10 °C i ważenie pozostałości; wynik jako średn…
🔥 Części lotne w węglu i koksie — metoda wagowa 850 °C
Prażenie 1 ± 0,1 g próbki analitycznej w zamkniętym tyglu bez dostępu powietrza w 850 °C przez 7 min; części lotne = ubytek masy pomniejszon…
🔥 Wilgoć w próbce analitycznej węgla kamiennego — suszenie w azocie
Suszenie 1 g węgla w strumieniu azotu w 105–110 °C przez co najmniej 60 min do stałej masy; wilgoć z ubytku masy, średnia z dwóch oznaczeń d…
🔥 Siarka całkowita w węglu — spalanie w tlenie 1350 °C z detekcją IR
Spalanie 0,2–0,5 g węgla w strumieniu tlenu w 1350 °C w analizatorze z detektorem IR (SO2), kalibracja materiałami odniesienia; wynik do 0,0…
🔥 Zdolność spiekania węgla kamiennego — metoda Rogi (liczba RI)
Karbonizacja 1 g węgla z 5 g antracytu wzorcowego pod naciskiem w 850 °C przez 15 min, potem trzykrotne bębnowanie koksiku (5 min, 50 obr/mi…
🔥 Wilgoć całkowita biopaliw stałych — metoda referencyjna (suszenie w 105 °C)
Suszenie ≥ 300 g próbki (pelet, zrębki, trociny) w powietrzu w (105 ± 2) °C do stałej masy, ważenie na gorąco z korekcją wyporu (taca odnies…
🔥 Popiół w biopaliwach stałych — spopielanie w 550 °C
Spopielanie ≥ 1 g próbki analitycznej (< 1 mm) z programem: do 250 °C w 30–50 min, 60 min przetrzymania, do (550 ± 10) °C w 30 min i ≥ 120 m…
🔥 Części lotne w biopaliwach stałych — ogrzewanie w 900 °C przez 7 min
Ogrzewanie porcji próbki analitycznej w zamkniętym tyglu kwarcowym bez dostępu powietrza w (900 ± 10) °C przez 7 min; części lotne = ubytek …
🔥 Ciepło spalania i wartość opałowa biopaliw stałych — bomba kalorymetryczna
Spalanie odważki biopaliwa w tlenie pod ciśnieniem 3 MPa w bombie kalorymetrycznej wzorcowanej kwasem benzoesowym; ciepło spalania przy stał…
🔥 Węgiel, wodór i azot w biopaliwach stałych — metoda instrumentalna (spalanie)
Spalanie znanej masy próbki w tlenie (lub tlenie z gazem nośnym), redukcja tlenków azotu do N2, usunięcie substancji przeszkadzających i ins…
🔥 Siarka i chlor całkowite w biopaliwach stałych — spalanie w bombie lub roztwarzanie, IC/ICP
Roztworzenie paliwa przez spalanie w tlenie w bombie z absorpcją gazów kwaśnych (metoda A) lub roztwarzanie w zamkniętych naczyniach (metoda…
⛽ Temperatura zapłonu i palenia — metoda otwartego tygla Clevelanda
Ogrzewanie próbki w otwartym tyglu (5–17 °C/min, potem 5–6 °C/min) i przesuwanie płomyka testowego co 2 °C; temperatura zapłonu 79–400 °C i …
⛽ Siarka w produktach naftowych — fluorescencja rentgenowska z dyspersją energii (EDXRF)
Próbka w kuwecie z folią w wiązce promieniowania X; natężenie charakterystycznego promieniowania siarki porównuje się z krzywą kalibracyjną …
⛽ Zanieczyszczenia całkowite w olejach napędowych i destylatach średnich — filtracja membranowa
Sączenie zważonej porcji ok. 800 ml paliwa pod próżnią przez zważony sączek membranowy, przemycie, suszenie i ważenie; wynik w mg/kg (ok. 12…
⛽ Stabilność oksydacyjna FAME i oleju napędowego z FAME — metoda przyspieszonego utleniania (Rancimat)
Strumień oczyszczonego powietrza (10 ± 1 l/h) przez próbkę w 110 °C; lotne kwasy trafiają do wody z elektrodą konduktometryczną — gwałtowny …
⛽ Zawartość estrów i estru metylowego kwasu linolenowego w FAME — chromatografia gazowa
GC-FID z kolumną kapilarną Carbowax 20M (30 m × 0,25 mm × 0,25 µm) i wzorcem wewnętrznym — estrem metylowym kwasu nonadekanowego (C19:0); 25…
⛽ Skład węglowodorowy LPG (propan, butan) — chromatografia gazowa
Rozdział węglowodorów C2–C5 LPG na kolumnach pakowanych (maleinian di-n-butylu, oksydipropionitryl lub sebakonitryl), detekcja TCD lub FID, …
⛽ Działanie korodujące LPG na miedź — badanie na płytce miedzianej
Wypolerowana płytka miedziana zanurzona 1 h w 100 ml LPG nasyconego wodą w 40 °C w bombie badawczej; ocena wizualna względem wzorców korozji…
🍎 Chemia żywności
🥩 Białko — metoda Kjeldahla
Klasyczna metoda oznaczania białka ogólnego w żywności na podstawie zawartości azotu (N × współczynnik przeliczeniowy). Referencyjna metoda …
🧈 Tłuszcz — ekstrakcja Soxhleta
Oznaczanie tłuszczu surowego metodą wielokrotnej ekstrakcji rozpuszczalnikiem organicznym (eter naftowy) w aparacie Soxhleta. Klasyczna meto…
🔥 Popiół całkowity w żywności
Oznaczanie zawartości popiołu (substancji mineralnych) w żywności metodą spalania w piecu muflowym w temperaturze 550°C. Miara zawartości mi…
💧 Wilgotność żywności (suszenie)
Oznaczanie zawartości wilgoci w żywności metodą suszenia w suszarce laboratoryjnej w temperaturze 103 ± 2°C do stałej masy. Podstawowy param…
🧂 Sól (NaCl) w żywności
Oznaczanie zawartości chlorku sodu (NaCl) w żywności metodą miareczkowania argentometrycznego (Mohra lub Volharda). Kluczowy parametr jakośc…
🌡️ Aktywność wody (aw)
Pomiar aktywności wody (aw) w żywności — stosunek prężności pary wodnej nad próbką do prężności pary nad czystą wodą. Parametr krytyczny dla…
🍎 Pestycydy multi-residue (QuEChERS)
Wielopozycyjna analiza pozostałości pestycydów w żywności metodą QuEChERS (ekstrakcja acetonitrylem + dSPE) z detekcją GC-MS/MS i LC-MS/MS. …
⚗️ Metale ciężkie w żywności (ICP-MS)
Oznaczanie metali ciężkich (Pb, Cd, Hg, As) i pierwiastków śladowych w żywności metodą mineralizacji mikrofalowej + ICP-MS. Czułość na pozio…
🍄 Mikotoksyny — aflatoksyny, ochratoksyna A
Oznaczanie mikotoksyn (aflatoksyn B1, B2, G1, G2 i ochratoksyny A) w żywności metodą oczyszczania na kolumnach immunopowinowactwa (IAC) z de…
🐟 Histamina w rybach (HPLC)
Oznaczanie histaminy w rybach i przetworach rybnych metodą HPLC z derywatyzacją chlorkiem dansylu i detekcją UV. Obowiązkowe badanie ryb z r…
🍎 Witamina C — HPLC
Oznaczanie kwasu askorbinowego (witaminy C) w żywności metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją UV. Kluczowy paramet…
🍎 Profil cukrów — HPLC
Oznaczanie glukozy, fruktozy, sacharozy i sorbitolu w żywności metodą HPLC z detektorem refraktometrycznym (RID). Podstawowe badanie składu …
🍎 Konserwanty (sorbiniany, benzoesany) — HPLC
Oznaczanie kwasu sorbowego i benzoesowego (konserwantów E200, E210) w żywności metodą HPLC-UV. Kontrola dozwolonych dodatków do żywności.
🍎 Błonnik pokarmowy — enzymatyczno-grawimetryczny
Oznaczanie błonnika pokarmowego całkowitego, rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego metodą enzymatyczno-grawimetryczną (AOAC 991.43). Parametr…
🍎 Azotyny i azotany w mięsie
Oznaczanie azotynów (NO₂⁻) i azotanów (NO₃⁻) w mięsie i przetworach mięsnych. Kontrola stosowania soli peklujących (E249–E252) w przemyśle m…
🍎 Kwasowość tłuszczów (liczba kwasowa)
Oznaczanie liczby kwasowej i kwasowości tłuszczów i olejów jadalnych metodą miareczkowania alkalimetrycznego. Wskaźnik jakości i świeżości t…
🎨 Barwniki syntetyczne w żywności (HPLC)
Identyfikacja i oznaczanie ilościowe syntetycznych barwników spożywczych (tartrazyna, żółcień pomarańczowa, azorubina, czerwień Allura i in.…
🥜 Alergeny pokarmowe (ELISA)
Ilościowe oznaczanie alergenów pokarmowych (gluten, mleko, jajo, orzeszki ziemne, soja i in.) w żywności metodą immunoenzymatyczną ELISA z u…
🍎 Tłuszcz wolny w mięsie i przetworach mięsnych — ekstrakcja rozpuszczalnikiem (Soxhlet)
Wysuszona odważka 5–8 g mięsa jest ekstrahowana n-heksanem lub eterem naftowym (co najmniej 6 h w aparacie Soxhleta); po odparowaniu rozpusz…
🍎 Hydroksyprolina (kolagen) w mięsie — hydroliza w kwasie siarkowym, utlenianie chloraminą T, fotometria 558 nm
Ok. 4 g próbki hydrolizuje się 16 h w 105 °C w kwasie siarkowym 3 mol/l; po sączeniu i rozcieńczeniu hydroksyprolinę utlenia się chloraminą …
🍎 Liczba nadtlenkowa olejów i tłuszczów — jodometria z wizualnym punktem końcowym
Próbkę rozpuszcza się w mieszaninie izooktanu i lodowatego kwasu octowego, dodaje jodek potasu, a jod wydzielony przez nadtlenki miareczkuje…
🍎 Liczba jodowa olejów i tłuszczów — odczynnik Wijsa, miareczkowanie tiosiarczanem
Odważkę tłuszczu (od 0,13 do 10 g zależnie od spodziewanej liczby jodowej) rozpuszcza się w cykloheksanie z kwasem octowym, dodaje 25 ml odc…
🍎 Liczba anizydynowa olejów i tłuszczów — reakcja z p-anizydyną, spektrometria 350 nm
Roztwór tłuszczu w izooktanie (0,4–4,0 g w 25 ml) reaguje z roztworem p-anizydyny w lodowatym kwasie octowym 10 min w ciemności; przyrost ab…
🍎 Punkt zamarzania mleka — krioskop termistorowy (wykrywanie dolewania wody)
Porcję 2,5 ml mleka przechładza się w krioskopie termistorowym, inicjuje zamarzanie i odczytuje najwyższą temperaturę plateau krzywej zamarz…
🍎 Gęstość ziarna zbóż w stanie zsypnym (masa hektolitra) — metoda rutynowa, gęstościomierz 1 l
Masę hektolitra wyznacza się z masy ziarna wypełniającego pojemnik pomiarowy (np. 1 l) w ustalonych warunkach napełniania, przyrządem ręczny…
🍎 Liczba opadania (aktywność alfa-amylazy) w pszenicy, życie i mąkach — metoda Hagberga-Pertena
Zawiesinę 7 g mąki (przy wilgotności 15 %) w 25 ml wody kleikuje się w probówce wiskozymetrycznej we wrzącej łaźni, mieszając 60 s mieszadłe…
🍎 Skład kwasów tłuszczowych olejów i tłuszczów — estry metylowe (FAME), chromatografia gazowa GC-FID
Kwasy tłuszczowe (wolne i związane w acyloglicerolach) przeprowadza się w estry metylowe (wg ISO 12966-2 lub -3), rozdziela na kolumnie kapi…
🍎 Azotany(V) i azotany(III) w mleku w proszku, serach i kazeinach — redukcja kadmem, spektrometria 538 nm
Próbkę dysperguje się w ciepłej wodzie, strąca tłuszcz i białka (siarczan cynku, heksacyjanożelazian) i sączy; w części przesączu azotany re…
🍎 Azotany i azotyny w produktach mięsnych — redukcja reduktazą azotanową, reakcja Griessa, spektrometria 540 nm
Wodny ekstrakt 10 g zhomogenizowanej próbki (pH 8,0–8,5, 15 min we wrzącej łaźni, klarowanie odczynnikami Carreza) reaguje z sulfanilamidem …
🍎 Azot ogólny i białko w produktach rolno-żywnościowych — metoda Kjeldahla (mineralizacja, destylacja, miareczkowanie)
Próbkę mineralizuje się w stężonym kwasie siarkowym z katalizatorem (selen, miedź) i siarczanem potasu, amoniak oddestylowuje po alkalizacji…
🍎 Migracja globalna z tworzyw sztucznych do wodnych płynów modelowych — zanurzenie całkowite, metoda wagowa
Próbki o powierzchni ok. 1 dm² zanurza się w płynie modelowym (woda, 3 % kwas octowy, 10 % etanol) w wybranych warunkach czasu i temperatury…
🍎 Ołów i kadm uwalniane z naczyń ceramicznych — ekstrakcja 4 % kwasem octowym przez 24 h, płomieniowa AAS
Co najmniej cztery jednakowe wyroby napełnia się 4 % kwasem octowym (płyn modelowy) na 24 h, a ołów i kadm w ekstrakcie oznacza techniką pło…
🍎 Trwałość konserw mięsnych — próba termostatowa (inkubacja 37 °C lub 55 °C, ocena bombażu)
Konserwy inkubuje się w cieplarce w 37 ± 1 °C (7 dób do 1 kg, 10 dób powyżej 1 kg; pasteryzowane 3 doby) lub 55 ± 1 °C (5 dób, eksport do kr…
🌿 Środowisko
🌿 WWA w glebie (GC-MS)
Oznaczanie 16 wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) EPA w glebie metodą chromatografii gazowej ze spektrometrią mas. Kluczow…
🌿 Metale ciężkie w glebie (ICP-OES)
Wielopierwiastkowe oznaczanie metali ciężkich (Pb, Cd, Cr, Cu, Zn, Ni, As, Hg) w glebie po mineralizacji kwasowej, metodą ICP-OES. Podstawow…
🌿 TPH w glebie (C10–C40)
Oznaczanie sumy węglowodorów ropopochodnych (TPH) w zakresie C10–C40 w glebie metodą chromatografii gazowej z detekcją FID. Podstawowe badan…
🌿 Oznaczanie pH gleby
Potencjometryczne oznaczanie pH gleby w zawiesinie z wodą (pH_H₂O) lub roztworem KCl (pH_KCl). Podstawowy parametr agrochemiczny i środowisk…
🌿 Pomiar hałasu środowiskowego
Pomiar poziomu dźwięku (hałasu) w środowisku za pomocą miernika poziomu dźwięku klasy 1. Ocena zgodności z dopuszczalnymi poziomami hałasu w…
🌿 Test toksyczności ostrej — Daphnia magna
Biologiczny test toksyczności ostrej z wykorzystaniem Daphnia magna (rozwielitka) — oznaczanie EC50 (stężenie powodujące 50% unieruchomienie…
🌿 SO₂ w powietrzu (fluorescencja UV)
Ciągły automatyczny pomiar stężenia dwutlenku siarki (SO₂) w powietrzu atmosferycznym metodą fluorescencji w ultrafiolecie. Referencyjna met…
🌿 Pomiar radonu w budynkach
Pomiar średniego stężenia radonu (²²²Rn) w powietrzu wewnętrznym budynków za pomocą detektorów pasywnych (tory alfa). Obowiązkowe badanie w …
🌿 Test Microtox® — Vibrio fischeri
Biologiczny test toksyczności wody i ścieków oparty na hamowaniu bioluminescencji bakterii Vibrio fischeri (Aliivibrio fischeri). Szybki scr…
🌿 Test wymywalności odpadów (L/S=10)
Jednostopniowy test wymywalności odpadów przy stosunku ciecz/ciało stałe 10 L/kg. Podstawowe badanie do klasyfikacji odpadów pod kątem dopus…
⚠️ Azbest w materiałach budowlanych
Identyfikacja i oznaczanie zawartości włókien azbestu w materiałach budowlanych metodą mikroskopii polaryzacyjnej (PLM) oraz skaningowej mik…
🌫️ Stężenie pyłu PM10 / PM2.5 w powietrzu
Grawimetryczne oznaczanie stężenia masowego frakcji PM10 i PM2,5 pyłu zawieszonego w powietrzu atmosferycznym. Metoda referencyjna monitorin…
🏭 Lotne związki organiczne w emisji
Oznaczanie stężenia masowego indywidualnych lotnych związków organicznych (LZO/VOC) w gazach odlotowych ze źródeł stacjonarnych metodą sorpc…
📳 Pomiar drgań mechanicznych
Pomiar i ocena drgań mechanicznych oddziałujących na człowieka — drgania ogólne (całe ciało) i miejscowe (ręka-ramię) na stanowiskach pracy …
📡 Pomiar pola elektromagnetycznego (PEM)
Pomiar natężenia pola elektrycznego (E) i magnetycznego (H) na stanowiskach pracy w zakresie 0 Hz – 300 GHz. Wyznaczanie stref ochronnych i …
☠️ Dioksyny i PCB (GC-HRMS)
Oznaczanie polichlorowanych dibenzo-p-dioksyn (PCDD), dibenzofuranów (PCDF) i dioksynopodobnych PCB metodą wysokorozdzielczej chromatografii…
🌿 Hałas w środowisku pracy — poziom ekspozycji odniesiony do 8-godzinnego dnia pracy
Pomiar równoważnego poziomu dźwięku A, maksymalnego poziomu dźwięku A i szczytowego poziomu dźwięku C na stanowisku pracy oraz wyznaczenie p…
🌿 Mikroklimat gorący — wskaźnik WBGT
Przesiewowa ocena obciążenia cieplnego pracownika w środowisku gorącym: pomiar temperatury naturalnej wilgotnej, temperatury poczernionej ku…
🌿 Mikroklimat umiarkowany — wskaźniki PMV i PPD
Analityczna ocena komfortu cieplnego w środowisku umiarkowanym: z temperatury powietrza, średniej temperatury promieniowania, prędkości i wi…
🌿 Mikroklimat zimny — wymagana izolacyjność odzieży IREQ
Ocena obciążenia zimnem przez obliczenie z bilansu cieplnego ciała wymaganej izolacyjności odzieży (IREQ) dla zmierzonych parametrów środowi…
🌿 Drgania działające przez kończyny górne — dzienna ekspozycja A(8)
Pomiar skorygowanego częstotliwościowo (Wh) skutecznego przyspieszenia drgań na rękojeściach narzędzi w trzech osiach, obliczenie sumy wekto…
🌿 Drgania o ogólnym działaniu na organizm — dzienna ekspozycja A(8)
Pomiar skorygowanego skutecznego przyspieszenia drgań na siedzisku, podłodze lub platformie w trzech osiach, wybór składowej dominującej ze …
🌿 Frakcja wdychalna aerozolu (pyłu) na stanowiskach pracy — metoda grawimetryczna
Przepuszczanie znanej objętości powietrza ze strefy oddychania pracownika przez próbnik z filtrem zatrzymującym frakcję wdychalną aerozolu, …
🌿 Frakcja respirabilna aerozolu (pyłu) na stanowiskach pracy — metoda grawimetryczna
Przepuszczanie znanej objętości powietrza przez próbnik z selektorem wstępnym (np. cyklonem) zatrzymującym cząstki grube i przez filtr zbier…
🌿 Natężenie i równomierność oświetlenia elektrycznego na stanowiskach pracy
Pomiar natężenia oświetlenia luksomierzem w punktach siatki na płaszczyźnie roboczej (obszar zadania, bezpośredniego otoczenia, tła, strefy …
🌿 Oświetlenie awaryjne (ewakuacyjne) — natężenie na drodze ewakuacyjnej i w strefie otwartej
Sprawdzenie, czy po zaniku zasilania oświetlenia podstawowego oświetlenie awaryjne zapewnia wymagane natężenie na podłodze drogi ewakuacyjne…
🌿 Tlenki żelaza w powietrzu na stanowiskach pracy — płomieniowa AAS
Pobranie frakcji respirabilnej (lub wdychalnej) aerozolu tlenków żelaza na filtr membranowy z estrów celulozy, mineralizacja filtra na gorąc…
🌿 Mangan i jego związki w powietrzu na stanowiskach pracy — płomieniowa AAS
Równoległe pobranie frakcji wdychalnej i respirabilnej aerozolu manganu na filtry membranowe, mineralizacja stężonym kwasem azotowym, roztwo…
🌿 Poziom mocy akustycznej maszyn — metoda orientacyjna (klasa dokładności 3)
Wyznaczenie poziomu mocy akustycznej A (lub poziomu energii akustycznej) maszyny z poziomów ciśnienia akustycznego zmierzonych na hipotetycz…
🌿 Całkowity gazowy węgiel organiczny (TVOC) w gazach odlotowych — metoda FID
Ciągły pomiar stężenia masowego lotnych substancji organicznych w gazach odlotowych, wyrażonego jako całkowity węgiel organiczny (TVOC, mg C…
🌿 Chlorowodór (gazowe chlorki) w gazach odlotowych — metoda manualna absorpcyjna
Pobranie znanej objętości gazów odlotowych grzaną sondą przez grzany filtr (≥ 160 °C) i szereg płuczek z wodą wolną od chlorków, oznaczenie …
🌿 pH gleby w wodzie, KCl i CaCl₂ — metoda potencjometryczna
Rutynowe oznaczanie pH (2–12) elektrodą szklaną w zawiesinie 1:5 (objętościowo) próbki gleby, osadu lub przetworzonych bioodpadów w wodzie (…
🌿 Sucha masa i zawartość wody w glebie — metoda wagowa (105 °C)
Suszenie próbki gleby do stałej masy w 105 ± 5 °C i obliczenie z różnicy mas zawartości suchej masy (% m/m) oraz zawartości wody w przelicze…
🌿 Pole elektromagnetyczne w środowisku pracy — natężenie pola E i H, strefy ochronne
Pomiar wartości skutecznej natężenia pola elektrycznego E [V/m] i magnetycznego H [A/m] w miejscach przebywania pracowników (pole pierwotne,…
🌿 Straty przy prażeniu (550 °C) osadów, bioodpadów, gleby i odpadów — metoda wagowa
Prażenie odważonej porcji próbki (0,5–5 g) w piecu w temperaturze 550 ± 25 °C do stałej masy i obliczenie z różnicy mas strat przy prażeniu …
🌿 Pył w gazach odlotowych (niskie stężenia) — manualna metoda grawimetryczna
Izokinetyczny pobór znanej objętości gazu w punktach siatki pomiarowej przez uprzednio zważony filtr płaski, odzyskanie osadów sprzed filtra…
🌿 Ditlenek siarki (SO₂) w gazach odlotowych — manualna metoda referencyjna z absorpcją w H₂O₂
Pobór próbki gazu grzaną sondą przez filtr do płuczek z roztworem nadtlenku wodoru (0,3 % lub 3 %), w których SO₂ jest absorbowany i utlenia…
🌿 Tlenki azotu (NOx) w gazach odlotowych — chemiluminescencja (metoda referencyjna)
Ciągły pomiar NO, NO₂ i NOx analizatorem chemiluminescencyjnym (reakcja NO z ozonem, konwerter NO₂→NO) zasilanym przez grzaną sondę, filtr, …
🌿 Tlen (O₂) w gazach odlotowych — analizator paramagnetyczny (metoda referencyjna)
Ciągły pomiar stężenia objętościowego tlenu w gazach odlotowych analizatorem paramagnetycznym zasilanym przez sondę, filtr, linię i układ ko…
🌿 Tlenek węgla (CO) w gazach odlotowych — NDIR (metoda referencyjna)
Ciągły pomiar stężenia tlenku węgla w gazach odlotowych analizatorem absorpcji w podczerwieni (NDIR, np. z korelacją filtrów gazowych) zasil…
🌿 Para wodna w gazach odlotowych — metoda kondensacyjno-adsorpcyjna (referencyjna)
Pobór znanej objętości gazu grzaną sondą przez filtr do układu wychwytu (adsorpcja lub kondensacja + adsorpcja) i wyznaczenie zawartości par…
🌿 Metale (As, Cd, Cr, Co, Cu, Mn, Ni, Pb, Sb, Tl, V) w gazach odlotowych — metoda manualna
Izokinetyczny pobór znanej objętości gazu (wg EN 13284-1) na filtr i przez szereg płuczek z roztworem absorpcyjnym, roztworzenie filtra w za…
🌿 Amoniak (NH₃) w gazach odlotowych — metoda manualna absorpcyjna
Pobór reprezentatywnej próbki gazu grzaną sondą przez filtr cząstek do dwóch płuczek z 0,05 M kwasem siarkowym, oznaczenie jonu amonowego w …
🌿 Hałas ultradźwiękowy na stanowiskach pracy — pomiar w pasmach tercjowych 10–40 kHz
Wyznaczanie równoważnych (odniesionych do 8 h) i maksymalnych poziomów ciśnienia akustycznego w siedmiu pasmach tercjowych o częstotliwościa…
🌿 Ołów i jego związki nieorganiczne w powietrzu na stanowiskach pracy — F-AAS (frakcja wdychalna)
Pobór frakcji wdychalnej aerozolu na filtr membranowy z estrów celulozy, mineralizacja filtra na gorąco stężonym kwasem azotowym z nadtlenki…
🌿 Benzen w powietrzu na stanowiskach pracy — adsorpcja na węglu aktywnym i chromatografia gazowa (GC-FID / GC-MS)
Pobór par benzenu na rurkę z dwiema warstwami węgla aktywnego (100/50 mg), desorpcja 1 ml disiarczku węgla i analiza GC-FID lub GC-MS (SIM, …
🌿 Fosfor przyswajalny w glebie — ekstrakcja mleczanem wapnia (Egner-Riehm) i kolorymetria błękitu fosforomolibdenowego
Ekstrakcja związków fosforu z gleby zakwaszonym kwasem solnym roztworem mleczanu wapnia (pH 3,6), wywołanie błękitu fosforomolibdenowego z c…
🏗️ Budownictwo
🏗️ Wytrzymałość betonu na ściskanie
Oznaczanie wytrzymałości na ściskanie próbek betonu (kostki, walce) za pomocą prasy hydraulicznej. Podstawowy parametr klasyfikacji betonu.
⛰️ Analiza sitowa kruszywa
Oznaczanie składu ziarnowego (uziarnienia) kruszywa metodą przesiewania przez zestaw sit o znormalizowanych oczkach. Podstawowe badanie jako…
🛤️ Wskaźnik nośności CBR gruntu
Laboratoryjne oznaczanie kalifornijskiego wskaźnika nośności (CBR) gruntu metodą wciskania standardowego stempla. Kluczowe badanie do projek…
⚙️ Próba rozciągania stali
Statyczna próba rozciągania materiałów metalowych w temperaturze pokojowej. Wyznaczanie granicy plastyczności, wytrzymałości na rozciąganie …
🔩 Twardość Brinella
Pomiar twardości metali metodą wciskania kulki z węglików spiekanych określoną siłą. Oznaczenie HBW — uniwersalna metoda dla stali, żeliwa i…
⚙️ Próba zginania metali
Badanie zdolności materiałów metalowych do odkształceń plastycznych przy zginaniu. Trójpunktowy test z trzpieniem o określonej średnicy do z…
🏗️ Wilgotność gruntu
Oznaczanie wilgotności naturalnej gruntu metodą suszenia w suszarce laboratoryjnej w temperaturze 105–110°C do stałej masy. Podstawowy param…
🧱 Wytrzymałość cementu
Oznaczanie wytrzymałości cementu na ściskanie i zginanie na beleczkach zaprawy normowej 40×40×160 mm. Podstawa klasyfikacji cementu do klas …
🧱 Czas wiązania cementu (Vicat)
Oznaczanie początku i końca czasu wiązania cementu za pomocą aparatu Vicata oraz badanie stałości objętości (rozprężność). Kluczowe parametr…
❄️ Mrozoodporność betonu
Badanie odporności betonu na cykliczne zamrażanie i rozmrażanie. Metoda bezpośrednia (polska) lub CF/CDF (europejska) z oceną ubytku masy i …
🏗️ Wytrzymałość betonu na ściskanie
Oznaczanie wytrzymałości na ściskanie betonu stwardniałego na próbkach sześciennych lub walcowych. Podstawowe badanie jakości betonu w budow…
❄️ Mrozoodporność betonu
Badanie odporności betonu na cykliczne zamrażanie i rozmrażanie. Kluczowy parametr trwałości konstrukcji narażonych na warunki atmosferyczne…
🧱 Wytrzymałość cementu na ściskanie i zginanie
Oznaczanie wytrzymałości na ściskanie i zginanie zaprawy normowej z cementu. Podstawowe badanie kwalifikujące cement do klasy wytrzymałości …
🔩 Badanie stali zbrojeniowej (rozciąganie, gięcie)
Badanie właściwości mechanicznych stali zbrojeniowej: próba rozciągania (Re, Rm, A), próba gięcia/gięcia zwrotnego. Kontrola zgodności z PN-…
💧 Nasiąkliwość elementów murowych
Oznaczanie nasiąkliwości (absorpcji wody) cegieł i elementów silikatowych metodą zanurzeniową. Kluczowy parametr trwałości materiałów murowy…
⛏️ Badanie Proctora — optymalna wilgotność i gęstość
Oznaczanie maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego i optymalnej wilgotności metodą zagęszczania Proctora. Podstawowe badanie…
🌡️ Termowizja budynków
Badanie termowizyjne budynków kamerą na podczerwień w celu wykrycia wad cieplnych: mostki termiczne, nieszczelności, zawilgocenia, braki izo…
🛣️ Wskaźnik nośności CBR
Oznaczanie kalifornijskiego wskaźnika nośności (CBR) gruntów i mieszanek mineralnych. Podstawowy parametr do projektowania nawierzchni drogo…
🌀 Test szczelności Blower Door
Pomiar szczelności powietrznej budynku metodą ciśnieniową z wentylatorem (Blower Door). Wyznaczenie krotności wymiany powietrza n₅₀ przy 50 …
🧊 Współczynnik przewodności cieplnej λ
Oznaczanie współczynnika przewodności cieplnej λ materiałów izolacyjnych i budowlanych metodą osłoniętej płyty grzejnej (GHP) lub przepływom…
🔥 Reakcja na ogień materiałów budowlanych
Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych według systemu Euroclass (A1–F) na podstawie serii badań reakcji na ogień: niepalności, kalorymetru…
💧 Wodoszczelność betonu
Badanie głębokości wnikania wody pod ciśnieniem w beton stwardniały. Kluczowy parametr trwałości konstrukcji betonowych eksponowanych na dzi…
⛰️ Wskaźnik piaskowy kruszywa
Oznaczanie wskaźnika piaskowego frakcji 0/2 mm kruszywa drobnego. Ocena czystości kruszywa — stosunek frakcji piaskowej do pyłowo-ilastej.
🧱 Zawartość chlorków w betonie
Oznaczanie całkowitej zawartości chlorków rozpuszczalnych w kwasie w betonie stwardniałym metodą miareczkowania potencjometrycznego lub Volh…
⛰️ Gęstość nasypowa kruszywa
Oznaczanie gęstości nasypowej w stanie luźnym oraz jamistości (pustowatości) kruszyw naturalnych i sztucznych o uziarnieniu do 63 mm.
⚖️ Kalibracja i wzorcowanie wag
Wzorcowanie wag nieautomatycznych z wyznaczeniem błędów wskazań, powtarzalności, mimośrodowości i minimalnej naważki. Fundament spójności po…
🔬 Kalibracja pipet (objętościowych)
Grawimetryczne wyznaczanie błędu systematycznego i losowego pipet tłokowych wg ISO 8655. Obowiązkowe w każdym laboratorium analitycznym.
🔍 Badania penetracyjne (PT)
Wykrywanie nieciągłości powierzchniowych (pęknięcia, porowatość, przyklejenia) w materiałach metalicznych i niemetalicznych za pomocą penetr…
🧲 Badania magnetyczno-proszkowe (MT)
Wykrywanie nieciągłości powierzchniowych i przypowierzchniowych w materiałach ferromagnetycznych (stale, żeliwa) za pomocą proszku magnetycz…
🔊 Badania ultradźwiękowe (UT)
Wykrywanie i wymiarowanie wad wewnętrznych i powierzchniowych w materiałach metalicznych za pomocą fal ultradźwiękowych. Pozwala na badanie …
🏗️ Konsystencja mieszanki betonowej metodą opadu stożka
Oznaczanie konsystencji świeżej mieszanki betonowej przez pomiar opadu stożka Abramsa po zdjęciu formy. Metoda miarodajna dla opadu od 10 mm…
🏗️ Zawartość powietrza w mieszance betonowej — metody ciśnieniowe
Dwie metody ciśnieniowe (słupa wody i manometryczna) oznaczania zawartości powietrza w zagęszczonej mieszance betonowej, oparte na prawie Bo…
🏗️ Wytrzymałość betonu na zginanie (obciążenie dwupunktowe)
Zginanie belek betonowych przez dwa wałki górne i dwa dolne (rozpiętość 3d) ze stałą prędkością naprężeń 0,04–0,06 MPa/s; metoda odniesienia…
🏗️ Wytrzymałość betonu na rozciąganie przy rozłupywaniu
Ściskanie walca wzdłuż tworzącej przez paski z płyty pilśniowej twardej aż do rozłupania; wynik fct = 2F/(π·L·d). Metoda odniesienia: walce …
🏗️ Gęstość stwardniałego betonu
Oznaczanie gęstości betonu w stanie dostarczonym, nasyconym wodą lub wysuszonym; objętość metodą odniesienia przez wyparcie wody (ważenie w …
🏗️ Odwierty rdzeniowe z konstrukcji — pobieranie, ocena i ściskanie
Wiercenie rdzeni ze stwardniałego betonu, ich oględziny i pomiary, przygotowanie końców (szlifowanie lub capping) i badanie na ściskanie wg …
🏗️ Odporność kruszywa na rozdrabnianie — współczynnik Los Angeles
Obtaczanie 5 kg kruszywa 10/14 mm z 11 kulami stalowymi w bębnie Los Angeles (500 obrotów) i oznaczenie masy przechodzącej przez sito 1,6 mm…
🏗️ Odporność kruszywa na ścieranie — współczynnik mikro-Devala
Ścieranie 2 × 500 g kruszywa 10/14 mm z 5 kg kulek stalowych Ø 10 mm i 2,5 l wody w bębnach mikro-Devala (12 000 obrotów); MDE = (500 − m)/5…
🏗️ Gęstość ziaren i nasiąkliwość kruszywa (metoda koszowa i piknometryczna)
Metody odniesienia: kosz druciany (ziarna > 31,5 mm) i piknometr (31,5/4 mm oraz 4/0,063 mm); trzy gęstości ziaren (ρrd, ρssd, ρa) i nasiąkl…
🏗️ Kształt ziaren kruszywa — wskaźnik płaskości FI
Dwustopniowe przesiewanie: rozdział na frakcje di/Di na sitach kwadratowych, potem przesiewanie każdej frakcji na sicie prętowym o szczelini…
🛤️ Zawartość lepiszcza rozpuszczalnego w mieszance mineralno-asfaltowej
Ekstrakcja lepiszcza rozpuszczalnikiem (na gorąco lub na zimno), oddzielenie wypełniacza od roztworu i oznaczenie ilości lepiszcza z różnicy…
🛤️ Gęstość objętościowa zagęszczonych próbek mieszanki mineralno-asfaltowej
Cztery procedury: A (na sucho), B (nasycona, powierzchniowo sucha — SSD), C (próbka uszczelniona) i D (z wymiarów); wybór zależy od zawartoś…
🛤️ Zawartość wolnych przestrzeni w próbkach mieszanki mineralno-asfaltowej (Va, VFB)
Obliczenie zawartości wolnych przestrzeni Va = (ρm − ρb)/ρm · 100 z gęstości (PN-EN 12697-5) i gęstości objętościowej (PN-EN 12697-6 lub -7)…
🏗️ Mrozoodporność betonu — metoda zwykła (stopnie F)
Cykle zamrażania próbek w powietrzu (−18 ± 2 °C, ≥ 4 h) i odmrażania w wodzie (+18 ± 2 °C, 2–4 h); kryteria: brak pęknięć, ubytek masy ≤ 5 %…
🚗 Motoryzacja
🚗 Czystość techniczna komponentów (VDA 19.1)
Badanie czystości technicznej komponentów motoryzacyjnych metodą ekstrakcji cząstek stałych z analizą grawimetryczną i mikroskopową. Kluczow…
🚗 Czystość techniczna (ISO 16232)
Międzynarodowy standard badania czystości cząsteczkowej komponentów pojazdów drogowych. Odpowiednik VDA 19.1 na rynku globalnym, obejmujący …
🧂 Test korozji w komorze solnej
Przyspieszony test korozji w komorze mgły solnej. Trzy metody: NSS (neutralna), AASS (kwas octowy) i CASS (z chlorkiem miedzi). Ocena odporn…
🎨 Przyczepność powłok (cross-cut test)
Test przyczepności powłok lakierniczych metodą nacięć krzyżowych (cross-cut). Klasyfikacja w skali 0–5 na podstawie stopnia oderwania powłok…
📏 Grubość powłok lakierniczych
Nieniszczący pomiar grubości powłok lakierniczych i galwanicznych metodą magnetyczną i prądów wirowych. Kontrola jakości w produkcji seryjne…
📏 Pomiar chropowatości powierzchni (Ra, Rz)
Pomiar parametrów chropowatości powierzchni (Ra, Rz, Rq, Rp, Rv) metodą profilową z użyciem profilometru stykowego. Kluczowy parametr jakośc…
🔧 Test szczelności helem
Wykrywanie i lokalizacja nieszczelności w komponentach i instalacjach za pomocą helowego detektora nieszczelności (spektrometru masowego). N…
⚡ Elektronika i EMC
⚡ Badania EMC — emisja zaburzeń elektromagnetycznych
Badanie emisji zaburzeń elektromagnetycznych przewodzonych i promieniowanych wg PN-EN 55032. Wymagane do oznakowania CE urządzeń multimedial…
🛡️ Badania EMC — odporność na zaburzenia
Kompleksowe badania odporności urządzeń elektronicznych na zaburzenia elektromagnetyczne: wyładowania ESD, impulsy burst i surge, pole promi…
💦 Stopień ochrony IP (Ingress Protection)
Badanie stopnia ochrony obudów przed wnikaniem ciał stałych (pyłu) i wody. Klasyfikacja IP (np. IP65, IP67, IP68) wg PN-EN 60529.
💊 Farmacja i kosmetyki
💊 Czystość mikrobiologiczna kosmetyków
Badanie czystości mikrobiologicznej produktów kosmetycznych wg ISO 17516. Oznaczanie ogólnej liczby drobnoustrojów oraz wykrywanie patogenów…
🧴 Challenge test — ocena ochrony konserwującej
Test skuteczności ochrony konserwującej kosmetyków (challenge test / PET). Inokulacja produktu szczepami testowymi i monitorowanie redukcji …
💊 Test rozpuszczalności tabletek (dissolution)
Badanie szybkości rozpuszczania substancji czynnej z tabletek i kapsułek w symulowanym środowisku przewodu pokarmowego. Kluczowy test biorów…
💊 Jednorodność dawkowania
Badanie jednorodności zawartości substancji czynnej w poszczególnych jednostkach dawkowania (tabletki, kapsułki). Test zwolnieniowy wg Farma…
💊 Test endotoksyn bakteryjnych (LAL)
Wykrywanie i oznaczanie ilościowe endotoksyn bakteryjnych (lipopolisacharydów LPS) w produktach farmaceutycznych metodą LAL (lizat amebocytó…
💊 Rozpuszczalniki resztkowe — GC
Oznaczanie rozpuszczalników resztkowych (metanol, aceton, dichlorometan, toluen i in.) w substancjach czynnych i gotowych lekach metodą chro…
💊 Test rozpuszczalności leku
Test uwalniania substancji czynnej z tabletek i kapsułek w warunkach in vitro za pomocą aparatów USP (koszyczek, łopatka, przepływowa komora…
📏 Metrologia
📏 Prędkość i strumień objętości gazów w przewodach — rurka Pitota (manualna metoda odniesienia)
Okresowe wyznaczanie prędkości osiowej i strumienia objętości gazu w kanałach i kominach z pomiarów punktowych (rurka Pitota lub anemometr s…
📏 Zapewnienie jakości AMS — kalibracja QAL2, kontrola QAL3 i roczny test AST
Procedury zapewnienia jakości automatycznych systemów pomiarowych emisji: QAL2 — wyznaczenie funkcji kalibracyjnej i zmienności AMS z pomiar…