❄️ Mrozoodporność betonu — metoda zwykła

Budownictwo PN-88/B-06250

Przegląd

STATUS (stan na 06.11.2026). PN-B-06250:1988 „Beton zwykły” (w zakresach akredytacji zwykle w starym zapisie PN-88/B-06250) — wersja polska, opublikowana 14.11.1988, WYCOFANA 28.01.2004 i zastąpiona przez PN-EN 206-1:2003. Metodę badania mrozoodporności tej normy (w zakresach akredytacji PCA powoływaną jako p. 6.5 albo 6.5.1, „metoda zwykła”) przejęła krajowa norma uzupełniająca PN-B-06265 — w zakresach akredytacji jako załącznik N wydań 2018-10 i 2022-08. PN-B-06265:2022-08 (wersja polska, opublikowana 08.08.2022) wraz ze zmianą Az1:2025-08 wycofano 15.09.2026; zastąpiła je PN-EN 206-1:2026-09 (wersja angielska, opublikowana 15.09.2026, wprowadza EN 206-1:2026).

CO OBEJMUJE TEN WPIS. Wpis opisuje wyłącznie metodę zwykłą — tę, którą laboratoria powołują przy PN-88/B-06250 w zakresach akredytacji (kopia bazy zakresów z 06.11.2026: „Odporność na działanie mrozu”, przy części pozycji z dopiskiem „Metoda: zwykła”). Ta sama stara norma bywa w zakresach powoływana także przy nasiąkliwości (p. 6.4) i przepuszczalności wody (p. 6.6) — tych badań wpis nie opisuje. Ocenę złuszczania powierzchni betonu według specyfikacji CEN/TS 12390-9 opisuje osobny wpis Bazy wiedzy „Mrozoodporność betonu” (PN-88/B-06250 i PKN-CEN/TS 12390-9).

TŁO. Według opracowania producenta cementu norma PN-EN 206 nie definiuje metodyki badania mrozoodporności ani kryteriów jej oceny — metodykę i kryteria podawała krajowa norma uzupełniająca PN-B-06265. Metoda zwykła ocenia zarówno zniszczenie wewnętrzne betonu (przez wytrzymałość próbek), jak i zniszczenie zewnętrzne (wzrokowo i przez ubytek masy).

METODA ZWYKŁA (PN-88/B-06250 p. 6.5.1, później PN-B-06265 zał. N — według opracowania producenta cementu; tekstu norm nie mamy). Sprawdza się zaprojektowany stopień mrozoodporności F — po liczbie cykli zawartej w jego symbolu (F25, F50, F75, F100, F150, F200, F300). Z jednej partii betonu bada się 12 próbek — sześciennych albo walcowych, jak do badania wytrzymałości na ściskanie, albo regularnych wyciętych z konstrukcji lub wyrobu, o boku lub średnicy co najmniej 100 mm — przechowywanych w temperaturze (18 ± 2) °C przy wilgotności względnej powyżej 90 %. Wszystkie próbki nasyca się wodą przez co najmniej 7 dni. Sześć próbek pozostaje przez całe badanie w wodzie o temperaturze (18 ± 2) °C; sześć pozostałych po otarciu z wody waży się z dokładnością do 0,2 %, zamraża w powietrzu w temperaturze (−18 ± 2) °C przez co najmniej 4 h i rozmraża w wodzie o temperaturze (18 ± 2) °C przez 2–4 h; pełny cykl trwa co najmniej 6 h. Po ostatnim cyklu próbki waży się i bada ich wytrzymałość na ściskanie. Stopień jest osiągnięty, jeśli próbki nie mają pęknięć, łączny ubytek masy (zniszczone narożniki, krawędzie, odpryski) nie przekracza 5 % masy przed pierwszym zamrożeniem, a wytrzymałość na ściskanie jest niższa od wytrzymałości próbek niezamrażanych najwyżej o 20 %. Ubytek masy ΔG = (G1 − G2) / G1 · 100 %, spadek wytrzymałości ΔR = (R1 − R2) / R1 · 100 % (G1, G2 — średnie masy próbek nasyconych przed pierwszym zamrożeniem i po ostatnim rozmrożeniu; R1 — średnia wytrzymałość próbek niezamrażanych, R2 — próbek badanych).

CZEGO TU NIE PODAJEMY. Tekstu PN-B-06250:1988 i załącznika N PN-B-06265 nie mamy — metodę zwykłą opisaliśmy według opracowania producenta cementu; nie znamy też treści PN-EN 206-1:2026 i tego, czy przejmuje ona metodę zwykłą. Nie podajemy innych odmian badania z tej normy ani wymaganego stopnia mrozoodporności dla konkretnych konstrukcji — wymagany stopień F wynika z projektu i dokumentów stosowania, nie z metody badania.

Zasada metody

Sześć próbek betonu nasyconych wodą zamraża się w powietrzu w temperaturze (−18 ± 2) °C przez co najmniej 4 h i rozmraża w wodzie (18 ± 2) °C przez 2–4 h (cykl co najmniej 6 h), a sześć próbek porównawczych pozostaje przez ten czas w wodzie. Po liczbie cykli z symbolu stopnia F (na przykład 150 cykli dla F150) próbki zamrażane waży się i bada na ściskanie razem z porównawczymi.

Stopień F jest osiągnięty, gdy próbki nie mają pęknięć, ubytek masy ΔG nie przekracza 5 %, a spadek wytrzymałości na ściskanie ΔR względem próbek niezamrażanych — 20 % (według opracowania producenta cementu).

Zastosowania

• Weryfikacja zaprojektowanego stopnia mrozoodporności betonu F (F25–F300) — w zakresach akredytacji PCA powoływana jako PN-88/B-06250 (p. 6.5 albo 6.5.1) lub PN-B-06265 zał. N
• Badanie próbek betonu z jednej partii — sześciennych albo walcowych jak do badania wytrzymałości na ściskanie
• Badanie próbek regularnych wyciętych z konstrukcji albo z wyrobu betonowego (bok lub średnica co najmniej 100 mm)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-88/B-06250 (PN-B-06250:1988)

Tytuł (PL)

Beton zwykły

Title (EN)

Ordinary concrete

Procedura krok po kroku

1. Próbki

   Z jednej partii betonu przygotować 12 próbek sześciennych albo walcowych (jak do badania wytrzymałości na ściskanie) albo regularnych wyciętych z konstrukcji lub wyrobu, o boku lub średnicy co najmniej 100 mm; przechowywać w (18 ± 2) °C przy wilgotności względnej powyżej 90 %.

2. Nasycanie i podział

   Wszystkie próbki nasycać wodą co najmniej 7 dni. Sześć próbek porównawczych pozostawić w wodzie (18 ± 2) °C do końca badania; sześć pozostałych po otarciu z wody zważyć z dokładnością do 0,2 %.

3. Cykle zamrażania i rozmrażania

   Zamrażać w powietrzu w temperaturze (−18 ± 2) °C przez co najmniej 4 h i rozmrażać w wodzie (18 ± 2) °C przez 2–4 h; pełny cykl co najmniej 6 h. Liczba cykli według symbolu stopnia F (np. 150 dla F150).

   🌡 Temperatura: −18 ± 2 °C / 18 ± 2 °C

4. Ważenie i ściskanie

   Po ostatnim cyklu zważyć próbki badane i zbadać wytrzymałość na ściskanie próbek badanych i porównawczych.

5. Ocena

   Obliczyć ΔG = (G1 − G2) / G1 · 100 % i ΔR = (R1 − R2) / R1 · 100 %. Stopień F osiągnięty: brak pęknięć, ΔG ≤ 5 %, ΔR ≤ 20 %.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• W dostępnych źródłach nie ma wymagań bezpieczeństwa — zasady pracy z komorą zamrażania, ciężkimi próbkami i maszyną do ściskania ustala laboratorium na podstawie oceny ryzyka

Najczęstsze pytania