🧱 Zawartość chlorków w betonie

Budownictwo PN-EN 14629

Przegląd

STATUS (stan na 06.11.2026). PN-EN 14629:2008 — wersja polska, opublikowana 30.12.2008, wprowadza EN 14629:2007 [IDT]; zastąpiła PN-EN 14629:2007 (wersję angielską), wycofaną tego samego dnia. Karta PKN nie ma adnotacji o wycofaniu — norma aktualna; EN 14629:2007 (SIST EN 14629:2007) jest w katalogu iTeh opublikowana.

ZAKRES (rozdz. 1). Norma opisuje dwie metody oznaczania całkowitej (wolnej i związanej) zawartości chlorków rozpuszczalnych w kwasie w stwardniałym betonie albo zaprawie. Wynik ma służyć ocenie ryzyka korozji stali zbrojeniowej wywołanej chlorkami. Badać można proszek uzyskany przez wiercenie, z rdzeni albo fragmentów wyciętych z konstrukcji, a także inne odpowiednie próbki laboratoryjne. Norma należy do serii o wyrobach i systemach do ochrony i napraw konstrukcji betonowych.

DLACZEGO (wprowadzenie normy). Stal zbrojeniowa może być zagrożona korozją, gdy beton jest zanieczyszczony chlorkami; PN-EN 1504-10 wymaga uwzględnienia stężenia chlorków przy decyzji o usuwaniu betonu. Aby ocenić, czy zawartość chlorków przekracza krytyczną wartość progową, oznacza się ją w otulinie, zwłaszcza przy powierzchni zbrojenia. Szybkie metody terenowe nie są objęte normą; metodami odniesienia są metoda Volharda i miareczkowanie potencjometryczne. Wynik podaje się w procentach chlorków w stosunku do masy cementu albo betonu; zawartość w stosunku do cementu wylicza się z założonej albo oznaczonej zawartości cementu lub z dokumentacji budowy. Wartości progowej norma nie podaje.

POBIERANIE (p. 4.1). Według planu sporządzonego przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach, z uwzględnieniem nośności i zbrojenia elementu, wielkości ziaren kruszywa i warunków ekspozycji; plan określa liczbę, położenie i głębokość próbek oraz przyrosty głębokości — zwykle nie większe niż 25 mm, a warstwę przypowierzchniową zwykle się odrzuca. Proszek z wiercenia zbiera się osobno dla każdego przyrostu głębokości; potrzeba co najmniej około 1 g. Według uwagi normy wiertło 20 mm i dwa otwory dają zwykle 1 g proszku na każdy milimetr przyrostu, a zbiera się zwykle co najmniej 20 g, aby próbka reprezentowała wszystkie składniki betonu. Rdzenie mają zwykle średnicę od 30 mm do 50 mm (zależnie od kruszywa); do profilu chlorków w funkcji odległości od powierzchni tnie się je na plastry bez cieczy chłodzącej albo szlifuje warstwami. Otwory po poborze naprawia się albo zabezpiecza od razu.

PRZYGOTOWANIE I ROZTWARZANIE (p. 4.2–4.3). Próbkę do mielenia suszy się do stałej masy w (105 ± 5) °C, studzi (np. w eksykatorze) i miele tak, aby przeszła przez sito 1,18 mm albo drobniejsze, po czym homogenizuje. Masy podaje się z dokładnością 0,001 g, objętości 0,05 ml. Od 1 g do 5 g proszku zwilża się 50 ml wody, dodaje 10 ml kwasu azotowego 5 mol/l i 50 ml gorącej wody, ogrzewa do wrzenia i gotuje co najmniej 3 min przy ciągłym mieszaniu; w razie potrzeby od razu sączy przez sączek średni, przemywając zlewkę, mieszadło i osad (do miareczkowania potencjometrycznego sączenie nie jest potrzebne). Równolegle wykonuje się próbę ślepą bez betonu. Mniej więcej co dwudziesta próbka (albo jedna z każdej serii mniejszej niż 20) jest międzylaboratoryjnym wzorcowym pyłem betonowym o znanej zawartości chlorków, a co jakiś czas wykonuje się oznaczenia podwójne.

OZNACZANIE (p. 4.3.4). Metoda Volharda (metoda A) zaczyna się od dodania pipetą 5 ml roztworu azotanu srebra i energicznego mieszania, aby wytrącić chlorki; nadmiar srebra odmiareczkowuje się roztworem tiocyjanianu amonu wobec wskaźnika z siarczanu żelazowo-amonowego. Drugą metodą jest miareczkowanie potencjometryczne z elektrodą chlorosrebrową lub podobną.

DRUGIE ŹRÓDŁO — ASTM C1152/C1152M-20. W większości układów cementowych chlorki rozpuszczalne w kwasie odpowiadają całkowitej zawartości chlorków. Siarczki — np. z kruszyw i cementów z żużla wielkopiecowego — zakłócają oznaczanie i zawyżają wynik (usuwa się je nadtlenkiem wodoru); niektóre kruszywa zawierają chlorki niedostępne dla korozji, które ta metoda również wykrywa.

CZEGO TU NIE PODAJEMY. Dalszych szczegółów miareczkowania, wzorów obliczeniowych i treści sprawozdania — końca p. 4.3.4 i rozdz. 5 nie ma w dostępnym tekście. Krytycznej zawartości chlorków dla korozji zbrojenia — norma jej nie podaje. Dopuszczalnych zawartości chlorków w składzie betonu według norm betonu — to inne wymaganie niż ocena ryzyka korozji w istniejącej konstrukcji.

Zasada metody

Proszek betonu albo zaprawy (z wiercenia, rdzeni lub fragmentów), wysuszony w (105 ± 5) °C i zmielony do przejścia przez sito 1,18 mm, roztwarza się we wrzącym roztworze kwasu azotowego, co przeprowadza do roztworu chlorki wolne i związane rozpuszczalne w kwasie. Chlorki oznacza się metodą Volharda — wytrącenie azotanem srebra i odmiareczkowanie nadmiaru srebra tiocyjanianem amonu wobec soli żelazowo-amonowej — albo miareczkowaniem potencjometrycznym. Wynik podaje się w procentach chlorków w stosunku do masy betonu albo cementu.

Zastosowania

• Ocena ryzyka korozji stali zbrojeniowej wywołanej chlorkami w istniejących konstrukcjach (rozdz. 1)
• Decyzja o usuwaniu zanieczyszczonego betonu przy naprawach według PN-EN 1504-10 (wprowadzenie normy)
• Profile zawartości chlorków w funkcji odległości od powierzchni — rdzenie cięte na plastry albo szlifowane warstwami (p. 4.1.3)
• Konstrukcje w warunkach ekspozycji chlorkowej, np. w strefie rozbryzgu wody słonej — uwzględniane w planie pobierania (p. 4.1.1)
• Stwardniały beton i zaprawa — proszek z wiercenia, rdzenie, fragmenty albo inne próbki laboratoryjne (rozdz. 1)

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 14629:2008

Tytuł (PL)

Wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji betonowych — Metody badań — Oznaczanie zawartości chlorków w betonie

Title (EN)

Products and systems for the protection and repair of concrete structures — Test methods — Determination of chloride content in hardened concrete

Procedura krok po kroku

1. Plan pobierania

   Przygotować plan: liczba, położenie i głębokość próbek, przyrosty głębokości (zwykle do 25 mm, warstwę przypowierzchniową zwykle się odrzuca); sprawdzić położenie zbrojenia, aby go nie uszkodzić (p. 4.1.1).

2. Pobranie proszku albo rdzeni

   Wiercić osobno dla każdego przyrostu — co najmniej około 1 g proszku (zwykle zbiera się co najmniej 20 g); albo pobrać rdzenie 30–50 mm oznaczone co do położenia i orientacji (p. 4.1.2–4.1.3). Otwory od razu naprawić albo zabezpieczyć.

3. Suszenie i mielenie

   Wysuszyć do stałej masy w (105 ± 5) °C, ostudzić, zmielić do przejścia przez sito 1,18 mm albo drobniejsze i zhomogenizować (p. 4.2).

   🌡 Temperatura: (105 ± 5) °C

4. Roztwarzanie

   Odważyć 1–5 g proszku do zlewki 250 ml, zwilżyć 50 ml wody, dodać 10 ml HNO₃ 5 mol/l i 50 ml gorącej wody, ogrzać do wrzenia i gotować co najmniej 3 min, mieszając (p. 4.3.2).

5. Sączenie

   W razie potrzeby od razu przesączyć przez sączek średni, przemywając zlewkę, mieszadło i osad; do miareczkowania potencjometrycznego nie trzeba sączyć (p. 4.3.2).

6. Próba ślepa

   Przeprowadzić ten sam tok bez próbki betonu (p. 4.3.3).

7. Oznaczenie metodą Volharda (metoda A)

   Dodać pipetą 5 ml roztworu azotanu srebra, energicznie mieszać, aby wytrącić chlorki; nadmiar srebra odmiareczkować roztworem tiocyjanianu amonu wobec wskaźnika żelazowo-amonowego (p. 4.3.4.1; odczynniki p. 3.1).

8. Oznaczenie potencjometryczne

   Albo miareczkować potencjometrycznie z elektrodą chlorosrebrową lub podobną, z odczynnikami dodatkowymi według instrukcji producenta elektrody (p. 3.1 uwaga, p. 3.2).

9. Kontrola jakości i wynik

   Co około 20. próbka — wzorcowy pył betonowy o znanej zawartości chlorków, okresowo oznaczenia podwójne; wynik w % chlorków w stosunku do masy betonu albo cementu (p. 4.3.1, wprowadzenie).

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Kwas azotowy — klasyfikacja zharmonizowana CLP: H272, H314, H331 (stężenie do 70 %); roztwarzanie wrzącego roztworu pod wyciągiem, w okularach i rękawicach
• Azotan srebra — klasyfikacja zharmonizowana CLP: H272, H314, H400, H410; odpady srebrowe zbierać osobno
• Pobieranie z konstrukcji — z uwzględnieniem nośności i zbrojenia elementu; otwory od razu naprawić albo zabezpieczyć (p. 4.1.1)

Najczęstsze pytania