🧂 Test korozji w komorze solnej

Motoryzacja PN-EN ISO 9227

Przegląd

STATUS (stan na 02.11.2026). PN-EN ISO 9227:2023-02 — wersja polska (opublikowana 05.08.2024), wprowadza EN ISO 9227:2022 i ISO 9227:2022 [IDT], zastąpiła PN-EN ISO 9227:2017-06 (wersję angielską i polską); zmiana PN-EN ISO 9227:2023-02/A1:2024-10 — wersja polska (opublikowana 18.09.2025), wprowadza ISO 9227:2022/Amd 1:2024 i dotyczy odsyłacza w 5.2.2 (ostrzeżenie). Karty nie mają adnotacji o wycofaniu. Piąte wydanie ISO (11.11.2022) dodało wymagania dotyczące rozmieszczenia próbek, zmieniło rozmieszczenie zbieraczy (przykłady w załączniku E), dopuściło stale DC04, DC05 i UNS G10080 jako alternatywę dla stali CR4 na próbki odniesienia (porównania międzylaboratoryjne w załączniku F), dopuściło rozcieńczony kwas octowy do roztworów AASS i CASS i określiło dopuszczalne stężenie miedzi przy ponownym użyciu komory po badaniu CASS.

ZAKRES I OGRANICZENIA (rozdz. 1, wprowadzenie). Norma określa aparaturę, odczynniki i przebieg badań NSS, AASS i CASS do oceny odporności korozyjnej materiałów metalowych z trwałą lub tymczasową ochroną przed korozją albo bez niej oraz metodę oceny korozyjności komory. Nie określa wymiarów ani rodzaju próbek, czasu ekspozycji dla danego wyrobu ani interpretacji wyników — te podają specyfikacje wyrobów. Badanie NSS nadaje się szczególnie do metali i stopów, powłok metalowych (anodowych i katodowych), powłok konwersyjnych, tlenkowych powłok anodowych i powłok organicznych na metalach; AASS i CASS — do dekoracyjnych powłok miedź + nikiel + chrom albo nikiel + chrom, a także do powłok anodowych i organicznych na aluminium. Odporność w mgle solnej rzadko odpowiada odporności w innych środowiskach; różnych podłoży nie porównuje się bezpośrednio, porównanie ma sens tylko dla podobnych powłok, a odtwarzalność badania — zwłaszcza dla części z produkcji badanych w różnych laboratoriach — bywa niska.

ROZTWORY (rozdz. 5). Chlorek sodu rozpuszcza się w wodzie destylowanej lub dejonizowanej o przewodności nie większej niż 20 µS/cm w 25 °C do stężenia od 45 g/l do 55 g/l; roztwór zebrany z komory ma mieć (50 ± 5) g/l (gęstość względna 1,029–1,036 w 25 °C). Chlorek sodu nie może zawierać łącznie więcej niż 0,005 % miedzi, niklu i ołowiu, więcej niż 0,1 % jodku sodu i więcej niż 0,5 % zanieczyszczeń w suchej soli; dodatki przeciwzbrylające mogą działać jak inhibitory albo przyspieszacze korozji. NSS: pH roztworu zebranego 6,5–7,2 w (25 ± 2) °C, korekta kwasem solnym, wodorotlenkiem sodu albo wodorowęglanem sodu. AASS: dodatek lodowatego kwasu octowego (co najmniej 99,7 %) albo kwasu rozcieńczonego (powyżej 10 %) do pH roztworu zebranego 3,1–3,3 (roztwór wyjściowy o pH 3,0–3,1 zwykle to zapewnia). CASS: dodatkowo chlorek miedzi(II) dwuwodny (co najmniej 99,0 %) — (0,26 ± 0,02) g/l, pH jak przy AASS.

APARATURA (rozdz. 6). Elementy stykające się z mgłą są z materiałów odpornych na korozję, które nie wpływają na korozyjność roztworu. Mgła nie może padać bezpośrednio na próbki, a krople z górnych części komory nie mogą na nie spadać; w komorach mniejszych niż 0,4 m³ trzeba uwzględnić wpływ załadunku na rozkład mgły i temperatury. Powietrze do rozpylaczy jest filtrowane, nawilżane i podgrzewane, a nadciśnienie rozpylania wynosi od 70 kPa do 170 kPa (zwykle (98 ± 10) kPa; tablica 1 podaje orientacyjne temperatury wody w wieży nasycającej). Opad mgły kontroluje się co najmniej dwoma zbieraczami — lejkami o średnicy 100 mm (powierzchnia zbierania ok. 80 cm²) w strefie próbek; do sprawdzenia komory używa się co najmniej sześciu (cztery narożniki i dwa punkty środkowe), m.in. po instalacji, przeniesieniu, naprawie i przerwie dłuższej niż cztery tygodnie. Komory użytej do AASS albo CASS nie stosuje się do NSS przed dokładnym czyszczeniem i sprawdzeniem pH roztworu zebranego.

WARUNKI BADANIA. Wydanie z 1990 r. ustawia płaskie próbki stroną badaną do góry pod kątem możliwie bliskim 20° od pionu (zawsze od 15° do 30°), tak by roztwór nie ściekał z próbek na próbki niżej. Temperatury i opadu mgły dostępne fragmenty tekstu nie obejmują — według opisów laboratorium badawczego i producenta komór: (35 ± 2) °C dla NSS i AASS, (50 ± 2) °C dla CASS, opad od 1,0 do 2,0 ml/h na 80 cm², próbki pod kątem 15–25°. Korozyjność komory sprawdza się próbkami odniesienia ze stali (rozdz. 7).

CZEGO TU NIE PODAJEMY. Wymagań rozdziałów 7–14 obecnego wydania (ocena korozyjności komory i jej kryteria, przygotowanie i rozmieszczenie próbek, warunki pracy, zalecane czasy badań, postępowanie z próbkami po badaniu, ocena wyników, sprawozdanie) — dostępny tekst wydania 2022 kończy się na 6.6; czasu ekspozycji i kryteriów oceny dla wyrobów — określają je specyfikacje wyrobów.

Zasada metody

W zamkniętej komorze rozpyla się w kontrolowanych warunkach około 5-procentowy roztwór chlorku sodu: obojętny (NSS), zakwaszony kwasem octowym (AASS) albo zakwaszony z dodatkiem chlorku miedzi(II) (CASS). Mgła nie pada bezpośrednio na próbki, lecz opada na nie swobodnie; szybkość i stężenie opadu kontroluje się zbieraczami w strefie próbek. Po czasie określonym w specyfikacji wyrobu próbki ocenia się według tej specyfikacji.

Zastosowania

• Sprawdzanie, czy jakość materiału metalowego z ochroną przed korozją albo bez niej utrzymuje się (kontrola jakości)
• Wykrywanie nieciągłości, porów i uszkodzeń powłok metalowych, organicznych, anodowych tlenkowych i konwersyjnych
• NSS — metale i stopy, powłoki metalowe anodowe i katodowe, powłoki konwersyjne, anodowe tlenkowe i organiczne na metalach
• AASS i CASS — dekoracyjne powłoki miedź + nikiel + chrom albo nikiel + chrom; powłoki anodowe i organiczne na aluminium
• Porównanie próbek z tą samą, dostatecznie podobną powłoką — nie do szeregowania różnych materiałów ani przewidywania długotrwałej odporności

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 9227:2023-02 + A1:2024-10

Tytuł (PL)

Badania korozyjne w sztucznych atmosferach — Badania w rozpylonej solance

Title (EN)

Corrosion tests in artificial atmospheres — Salt spray tests

Procedura krok po kroku

1. Roztwór

   Rozpuść chlorek sodu w wodzie o przewodności ≤ 20 µS/cm do 45–55 g/l; dla AASS dodaj kwas octowy, dla CASS także chlorek miedzi(II) (0,26 ± 0,02) g/l; w razie potrzeby przefiltruj (5.1–5.3).

2. pH

   Ustal pH na podstawie roztworu zebranego w komorze: NSS 6,5–7,2, AASS i CASS 3,1–3,3 w (25 ± 2) °C; pomiar elektrometryczny elektrodami do słabo buforowanych roztworów.

3. Komora i zbieracze

   Sprawdź rozkład opadu mgły zbieraczami (co najmniej sześć przy sprawdzaniu komory, dwa w czasie badania); komorę po AASS albo CASS przed NSS dokładnie wyczyść i sprawdź pH roztworu zebranego (6.5–6.6).

4. Próbki

   Przygotuj i rozmieść próbki według specyfikacji wyrobu i rozdziałów 8–9 normy; w wydaniu 1990 — płaskie próbki stroną badaną do góry, możliwie pod kątem 20° od pionu (15–30°), bez ściekania roztworu na próbki niżej.

5. Ekspozycja

   Prowadź badanie w temperaturze i przy opadzie z rozdziału 10 normy przez czas ze specyfikacji wyrobu; kontroluj opad i stężenie roztworu zebranego.

6. Ocena

   Po badaniu postępuj z próbkami według rozdziału 12 i oceń je według specyfikacji wyrobu; sporządź sprawozdanie według rozdziału 14.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Kwas solny (CAS 7647-01-0) — toksyczny, żrący, drażniący, bardzo toksyczny dla organizmów wodnych; pracują z nim osoby wykwalifikowane albo pod ich nadzorem, ostrożnie przy usuwaniu (ostrzeżenie w 5.2.2)
• Wodorotlenek sodu (CAS 1310-73-2) — toksyczny, żrący, drażniący; obsługa jak wyżej (5.2.2)
• Lodowaty kwas octowy (CAS 64-19-7) — ciecz łatwopalna, toksyczna, żrąca, drażniąca; obsługa jak wyżej (5.2.3)
• Chlorek miedzi(II) dwuwodny (CAS 10125-13-0) — toksyczny, żrący, drażniący, bardzo toksyczny dla organizmów wodnych; obsługa jak wyżej (5.2.4)
• Norma zaleca aparaturę z możliwością oczyszczania mgły przed wypuszczeniem z budynku i rozcieńczania roztworu przed odprowadzeniem do kanalizacji (6.2)

Najczęstsze pytania