☣️ Chrom VI w wodzie

Fizykochemia PN-EN ISO 18412

Przegląd

STATUS (stan na 29.10.2026). PN-EN ISO 18412:2007 — wersja polska, opublikowana 06.06.2007, wprowadza EN ISO 18412:2006 i ISO 18412:2005 [IDT]; zastąpiła PN-EN ISO 18412:2006 (wersja angielska). Norma WYCOFANA 07.04.2026 — zastąpiona przez PN-EN ISO 18724:2026-04 „Jakość wody — Oznaczanie chromu(VI) rozpuszczonego w wodzie — Metoda fotometryczna” (wersja angielska; wprowadza EN ISO 18724:2025 i ISO 18724:2025 [IDT]), która zastąpiła także PN-EN ISO 23913:2009. W ISO norma 18412:2005 została wycofana 01.10.2025; ISO 18724:2025 (wydanie pierwsze, 01.10.2025) zastąpiła ISO 18412:2005, ISO 11083:1994 i ISO 23913:2006.

ZAKRES PN-EN ISO 18412 (karta PKN, streszczenie ISO). Oznaczanie chromu(VI) w wodzie do spożycia w zakresie stężeń od 2 µg/l do 50 µg/l; wyższe stężenia — po rozcieńczeniu próbki przed analizą. Metodę można stosować także do słabo zanieczyszczonych wód podziemnych i powierzchniowych, jeśli matryca nie zawiera przeszkadzających czynników redukujących; nie dotyczy badania ścieków. Metody nie stosowano do wód estuariowych i morskich — za jej walidację dla tych matryc odpowiada użytkownik. Norma ma rozdziały: zakres, powołania, czynniki przeszkadzające, zasada, odczynniki, aparatura, pobieranie i wstępne przygotowanie próbek, procedura, ocena, wyrażanie wyników, sprawozdanie oraz informacyjny załącznik A z danymi precyzji.

NOWA NORMA — PN-EN ISO 18724:2026-04 (karta PKN). Fotometryczne oznaczanie chromu(VI) rozpuszczonego w wodzie metodą manualną (np. fotometria manualna), automatyczną metodą statyczną (np. analizator dyskretny) albo zautomatyzowanymi technikami dynamicznymi — wstrzykową analizą przepływową (FIA), ciągłą analizą przepływową (CFA) lub chromatografią jonową z reakcją pokolumnową (IC-PCR); po odpowiedniej walidacji także inne matryce, np. odcieki ze składowisk odpadów i surowe ścieki.

PRZEPISY. Woda do spożycia: chrom 25 µg/l, a do 12.01.2036 r. 50 µg/l (Dz.U. 2026 poz. 748, zał. nr 1 cz. B lp. 15) — wartość dotyczy chromu, nie samego chromu(VI); niepewność pomiaru 30 % (zał. nr 4 cz. B lp. 20). Ścieki: metodykami referencyjnymi dla chromu sześciowartościowego są PN-C-04604-8 (fotokolorymetria) i PN-EN ISO 10304-3 (chromatografia jonowa) — PN-EN ISO 18412 nie jest tu wymieniona (Dz.U. 2019 poz. 1311, zał. nr 12 lp. 19). Monitoring wód powierzchniowych i podziemnych: PN-EN ISO 18412 jest metodyką spektrofotometryczną dla wskaźnika 3.6.5 „Chrom sześciowartościowy”, obok PN-EN ISO 10304-3 (chromatografia jonowa) i PN-EN ISO 23913 (analiza przepływowa) (Dz.U. 2021 poz. 1576, zał. nr 8).

CZEGO TU NIE PODAJEMY. Z tekstu normy publicznie dostępne są tylko przedmowy i spis treści. Odczynników, długości fali, warunków reakcji, sposobu utrwalania próbek, kalibracji ani danych precyzji ISO 18412 nie podajemy. Dla orientacji opisujemy zasadę reakcji według metody EPA 7196A — innego dokumentu, oznaczonego w tekście.

Zasada metody

Oznaczenie jest fotometryczne (tytuł i zakres normy); zasady reakcji ISO 18412 publicznie dostępny tekst nie obejmuje.

W metodzie EPA 7196A (drugie źródło, inny dokument) chrom(VI) oznacza się kolorymetrycznie przez reakcję z difenylokarbazydem w roztworze kwaśnym: powstaje czerwonofioletowy produkt, którego absorbancję mierzy się fotometrycznie przy 540 nm.

Zastosowania

• Woda do spożycia — chrom(VI) od 2 µg/l do 50 µg/l (zakres normy)
• Słabo zanieczyszczone wody podziemne i powierzchniowe bez przeszkadzających czynników redukujących (zakres normy)
• Monitoring wód powierzchniowych i podziemnych — wskaźnik 3.6.5 „Chrom sześciowartościowy” (Dz.U. 2021 poz. 1576, zał. nr 8)
• Nowe oznaczenia — według PN-EN ISO 18724:2026-04, która obejmuje też techniki przepływowe i IC-PCR

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN ISO 18412:2007

Tytuł (PL)

Jakość wody — Oznaczanie chromu(VI) — Metoda fotometryczna dla wód słabo zanieczyszczonych

Title (EN)

Water quality — Determination of chromium(VI) — Photometric method for weakly contaminated water

Procedura krok po kroku

1. Ocena próbki

   Sprawdzić, czy próbka należy do zakresu normy: woda do spożycia albo słabo zanieczyszczona woda podziemna lub powierzchniowa bez przeszkadzających czynników redukujących; wody estuariowe i morskie — tylko po własnej walidacji (zakres normy).

2. Rozcieńczenie

   Próbki o stężeniu chromu(VI) powyżej 50 µg/l rozcieńczyć przed analizą (zakres normy).

3. Oznaczenie

   Pobranie i wstępne przygotowanie próbek, procedura, ocena i wyrażanie wyników — według rozdz. 7–10 normy, poza publicznie dostępnym tekstem.

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Ze związkami chromu(VI) i odczynnikami postępuje się według kart charakterystyki

Najczęstsze pytania