💧 Nasiąkliwość elementów murowych

Budownictwo PN-EN 772-21

Przegląd

STATUS (stan na 06.11.2026). PN-EN 772-21:2011 „Metody badań elementów murowych — Część 21: Określanie absorpcji wody ceramicznych i silikatowych elementów murowych przez absorpcję zimnej wody” — wersja angielska, opublikowana 26.08.2011, wprowadza EN 772-21:2011 [IDT]. Karta nie ma adnotacji o wycofaniu — norma aktualna. W zakresach akredytacji PCA (kopia bazy z 06.11.2026) laboratoria powołują ją jako PN-EN 772-21:2011.

ZAKRES (rozdz. 1). Norma podaje metodę oznaczania nasiąkliwości ceramicznych i silikatowych elementów murowych przez zanurzenie w zimnej wodzie. Elementy pobiera się według odpowiedniej części EN 771 (EN 771-1 — ceramiczne, EN 771-2 — silikatowe); innych rodzajów elementów murowych ta część normy nie obejmuje.

ZASADA (rozdz. 3). Element murowy suszy się do stałej masy, zanurza w wodzie i oznacza przyrost masy.

PRZEBIEG (rozdz. 5–7). Bada się co najmniej sześć elementów — chyba że specyfikacja wyrobu wymaga większej liczby. Próbki suszy się w suszarce z wentylacją w temperaturze (105 ± 5) °C do stałej masy Md: stała masa jest osiągnięta, gdy w dwóch kolejnych ważeniach w odstępie nie krótszym niż 24 h ubytek masy nie przekracza 0,2 % masy całkowitej. Przed ważeniem próbki stygną do temperatury otoczenia. Każdy element umieszcza się w zbiorniku z wodą, na podkładkach, tak aby woda stykała się ze wszystkimi jego ścianami. Elementy ceramiczne pozostają zanurzone (24 ± 0,5) h, silikatowe (48 ± 0,5) h. Po wyjęciu wodę z powierzchni usuwa się wilgotną ściereczką albo gąbką i waży element (masa Ms). Waga ma oznaczać masę z dokładnością do 0,1 % masy próbki suchej.

WYNIK (rozdz. 8–10). Nasiąkliwość każdego elementu Ws = (Ms − Md) / Md · 100 %, zaokrąglona do 1 %; wynikiem jest średnia, także zaokrąglona do 1 %. Sprawozdanie podaje m.in. sposób pobrania próbek, opis elementów według EN 771-1 albo EN 771-2, liczbę próbek, masy każdej próbki suchej i po nasączeniu, czas zanurzenia w godzinach oraz wartości pojedyncze i średnią.

CZEGO TU NIE PODAJEMY. Norma metody nie podaje wymagań ani granicznych wartości nasiąkliwości — te wynikają ze specyfikacji wyrobu i deklaracji producenta; nie podajemy też „typowych” wartości nasiąkliwości ani zależności nasiąkliwości od mrozoodporności, bo żadne z dostępnych źródeł ich nie podaje. Norma nie określa temperatury wody poza tym, że badanie odbywa się w wodzie zimnej.

Zasada metody

Element murowy suszy się w suszarce z wentylacją w temperaturze (105 ± 5) °C do stałej masy, waży (Md) i zanurza w zimnej wodzie — element ceramiczny na 24 h, silikatowy na 48 h. Po wyjęciu i usunięciu wody z powierzchni wilgotną ściereczką albo gąbką waży się go ponownie (Ms).

Ws = (Ms − Md) / Md · 100 %

Stała masa: ubytek nie większy niż 0,2 % między dwoma ważeniami w odstępie co najmniej 24 h; czas zanurzenia z tolerancją ± 0,5 h. Wynik dla każdego elementu i średnią podaje się z zaokrągleniem do 1 %.

Zastosowania

• Ceramiczne elementy murowe (cegły i inne elementy według EN 771-1) — nasiąkliwość przez zanurzenie w zimnej wodzie
• Silikatowe elementy murowe (według EN 771-2) — nasiąkliwość po 48 h zanurzenia
• Badanie próbki pobranej według odpowiedniej części EN 771 — wymagania co do nasiąkliwości określa specyfikacja wyrobu

Kluczowe parametry

Norma

Numer normy

PN-EN 772-21:2011

Tytuł (PL)

Metody badań elementów murowych — Część 21: Określanie absorpcji wody ceramicznych i silikatowych elementów murowych przez absorpcję zimnej wody

Title (EN)

Methods of test for masonry units — Part 21: Determination of water absorption of clay and calcium silicate masonry units by cold water absorption

Procedura krok po kroku

1. Pobranie próbek

   Pobrać elementy według odpowiedniej części EN 771 — co najmniej sześć, albo więcej, jeśli wymaga tego specyfikacja wyrobu (p. 6.1).

2. Suszenie do stałej masy

   Suszyć w suszarce z wentylacją w temperaturze (105 ± 5) °C, aż w dwóch kolejnych ważeniach w odstępie nie krótszym niż 24 h ubytek masy nie przekroczy 0,2 % masy całkowitej. Przed ważeniem ostudzić próbki do temperatury otoczenia; zapisać masę Md (p. 6.2).

   🌡 Temperatura: 105 ± 5 °C

3. Zanurzenie

   Umieścić każdy element w zbiorniku z wodą (na podkładkach, woda przy wszystkich ścianach). Elementy ceramiczne pozostawić zanurzone (24 ± 0,5) h, silikatowe (48 ± 0,5) h (rozdz. 7).

   ⏱ Czas: (24 ± 0,5) h — ceramiczne; (48 ± 0,5) h — silikatowe

4. Ważenie po nasączeniu

   Wyjąć element, usunąć wodę z powierzchni wilgotną ściereczką albo gąbką i zważyć; zapisać masę Ms (rozdz. 7).

5. Obliczenia

   Dla każdego elementu Ws = (Ms − Md) / Md · 100 %, z zaokrągleniem do 1 %; obliczyć średnią i także zaokrąglić do 1 % (rozdz. 8–9).

6. Sprawozdanie

   Podać normę, wykonawcę i sposób pobrania próbek, datę badania, opis elementów według EN 771-1 albo EN 771-2, liczbę próbek, masy suche i po nasączeniu, czas zanurzenia w godzinach, wartości pojedyncze i średnią oraz ewentualne uwagi (rozdz. 10).

Wymagany sprzęt i aparatura

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

• Norma nie podaje wymagań bezpieczeństwa — zasady pracy z gorącą suszarką i ciężkimi elementami murowymi ustala laboratorium na podstawie oceny ryzyka

Najczęstsze pytania