🧪 Formaldehyd w wodzie
Krótko: o co chodzi
Kolorymetryczne oznaczanie zawartości aldehydu mrówkowego (formaldehydu) w wodzie i w ściekach według polskiej normy PN-C-04593 z 1971 roku, wycofanej w 2005 roku. Badanie wykonuje się według normy PN-C-04593:1971 (PN-71/C-04593); Zakres: woda i ścieki (karta PKN). Procedura obejmuje 1 krok; stosuje się je m.in. do: Woda i ścieki — zakres normy według karty PKN.
W skrócie
- Norma: PN-C-04593:1971 (PN-71/C-04593)
- Kategoria: Fizykochemia
- Kroków procedury: 1
- Status normy: wycofana 13.12.2005; karta PKN nie wskazuje normy zastępującej
- Zakres: woda i ścieki (karta PKN)
- Technika: kolorymetryczna (karta PKN)
Przegląd
STATUS (stan na 03.11.2026). PN-C-04593:1971 (dawne oznaczenie PN-71/C-04593) — norma polska, wersja polska, opublikowana 06.11.1971, 3 strony, organ techniczny KT 122 (Jakości Wody — Badania Chemiczne — Substancje Organiczne). NORMA JEST WYCOFANA — data wycofania 13.12.2005 (karta PKN); karta nie wskazuje normy zastępującej. „Aldehyd mrówkowy” to dawna nazwa formaldehydu.
ZAKRES (karta PKN). „Przedmiotem normy jest kolorymetryczna metoda oznaczania zawartości aldehydu mrówkowego (formaldehydu) w wodzie i w ściekach.”
FORMALDEHYD W WODZIE (wytyczne WHO dotyczące jakości wody do picia, wydanie czwarte z pierwszym i drugim uzupełnieniem, karta formaldehydu). Formaldehyd trafia do wód ze ściekami przemysłowymi, a w wodzie do picia powstaje głównie przy utlenianiu naturalnej materii organicznej podczas ozonowania i chlorowania; w wodzie ozonowanej stwierdzano do 30 µg/l, może też pochodzić z kształtek z tworzywa poliacetalowego. WHO nie ustala dla niego wartości wytycznej, bo w wodzie do picia występuje w stężeniach znacznie niższych od szkodliwych — tolerowane stężenie w spożywanej wodzie to 2,6 mg/l. IARC zalicza formaldehyd do grupy 1 (rakotwórczy dla ludzi), przy czym według WHO dowody wskazują, że nie działa rakotwórczo drogą pokarmową. Rozporządzenie o wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748) nie zawiera formaldehydu w wykazie parametrów.
CZEGO TU NIE PODAJEMY. Tekstu normy nie ma w wolnym dostępie — katalog PKN pokazuje tylko kartę, a w repozytoriach norm i literaturze nie znalazłem jej treści. Dlatego nie podajemy odczynnika barwnego, długości fali, zakresu oznaczania, objętości, czasów ani warunków reakcji; opis reakcji formaldehydu z acetyloacetonem, który był tu wcześniej, nie miał oparcia w tekście tej normy. Laboratorium, które stosuje tę normę, bierze przebieg wyłącznie z jej tekstu.
Zasada metody
Według karty katalogowej PKN norma opisuje kolorymetryczną metodę oznaczania zawartości aldehydu mrówkowego (formaldehydu) w wodzie i w ściekach. Odczynnika, długości fali i przebiegu oznaczania nie podajemy, bo tekst normy nie jest publicznie dostępny.
Zastosowania
- Woda i ścieki — zakres normy według karty PKN
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Status normy | wycofana 13.12.2005; karta PKN nie wskazuje normy zastępującej |
| Zakres | woda i ścieki (karta PKN) |
| Technika | kolorymetryczna (karta PKN) |
| Wartość wytyczna WHO | nie ustalono; tolerowane stężenie w wodzie do picia 2,6 mg/l (WHO, karta formaldehydu) |
Norma
- Numer normy
- PN-C-04593:1971 (PN-71/C-04593)
- Tytuł (PL)
- Woda i ścieki — Oznaczanie zawartości aldehydu mrówkowego
- Title (EN)
- Water and wastewater — Determination of formaldehyde content
Procedura krok po kroku
-
Przebieg według tekstu normy
Tekst PN-C-04593:1971 nie jest publicznie dostępny — kroków, odczynników i warunków reakcji nie podajemy.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| Kolorymetr albo spektrofotometr | rodzaj pomiaru według karty PKN (metoda kolorymetryczna); wymagań normy dla aparatury nie podajemy — tekst niedostępny | — |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Formaldehyd (substancja oznaczana) | 50-00-0 | przygotowania roztworów wzorcowych i odczynników nie podajemy — tekst normy niedostępny |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Formaldehyd — zharmonizowana klasyfikacja CLP: H302, H314 (powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu), H317, H330 (wdychanie grozi śmiercią), H341, H350 (może powodować raka)
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-C-04593:1971 (PN-71/C-04593) — „Woda i ścieki — Oznaczanie zawartości aldehydu mrówkowego”. Tytuł angielski: „Water and wastewater — Determination of formaldehyde content”.
Na czym polega ta metoda?
Według karty katalogowej PKN norma opisuje kolorymetryczną metodę oznaczania zawartości aldehydu mrówkowego (formaldehydu) w wodzie i w ściekach. Odczynnika, długości fali i przebiegu oznaczania nie podajemy, bo tekst normy nie jest publicznie dostępny.
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
Status normy: wycofana 13.12.2005; karta PKN nie wskazuje normy zastępującej; Zakres: woda i ścieki (karta PKN); Technika: kolorymetryczna (karta PKN); Wartość wytyczna WHO: nie ustalono; tolerowane stężenie w wodzie do picia 2,6 mg/l (WHO, karta formaldehydu).
Ile trwa wykonanie badania?
Procedura obejmuje 1 kroków. Norma nie podaje czasu trwania dla wszystkich etapów — decyduje procedura laboratorium.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
Kolorymetr albo spektrofotometr.
Gdzie stosuje się to badanie?
Woda i ścieki — zakres normy według karty PKN.
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Formaldehyd — zharmonizowana klasyfikacja CLP: H302, H314 (powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu), H317, H330 (wdychanie grozi śmiercią), H341, H350 (może powodować raka).
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-71/C-04593.